Wat Tsjechië de reis- en filmwereld kan leren over de kracht van filmtoerisme

In Tsjechië werd kortgeleden een bijzondere samenwerking gesloten. Dat gebeurde tussen de landelijke toeristenorganisatie CzechTourism en de filmcommissie onderdeel van de Tsjechische State Audiovisual Fund. Het doel van de samenwerking: Tsjechië aantrekkelijk maken voor zowel filmmakers als voor toeristen die zich aangetrokken voelen tot het land vanwege de films en series waarin ze het zagen.

Zo af en toe kijk ik naar de film- en reiswereld en denk ik: “Zien anderen dit nou echt niet?” Ziet men werkelijk niet wat een prachtige, strategische relatie er op te bouwen valt tussen de filmsector en de toeristenbranche? Volgens mij laat men grote kansen liggen.

De filmsector leeft niet alleen bij de gratie van bioscoopkaartjes en contracten met omroepen en streamers. Een succesvolle film leeft voort dankzij fans die de magie levend houden: door de film te blijven kijken, die te blijven aanbevelen aan anderen, maar ook door zoiets als het kopen van merchandise, het beluisteren van de muziek én door de locaties te bezoeken waar de film werd opgenomen. 

Dat mag in de ogen van sommigen bijzaak zijn, maar alles wat er toe bijdraagt dat films voortleven, mag niet worden onderschat. Toch behandelen veel producenten filmlocaties als een eenmalig decor dat na de draaidagen wordt vergeten. Een gemiste kans, volgens mij.

Aan de andere kant ziet de reiswereld wel hoe filmtoerisme - ook wel 'set-jetting' genoemd -  wint aan populariteit. Maar wat doen de meeste reisorganisaties? Ze reageren pas als de film al een hit is. Ze handelen reactief in plaats van pro-actief. Dat kan anders, onder meer door gebruik te maken van kennis uit de filmwereld, zoals ook uitgevers graag willen weten wanneer verfilmde boeken uitkomen.

Dat het inderdaad anders kan, bewijst het initiatief in Tsjechië. Daar verklaarden CzechTourism en de filmcommissie officieel de handen ineen te slaan om het land te positioneren "for both filming and travel through selected joint activities".

Hun doel? Filmproducties aan te trekken én films en series inzetten om bezoekers te trekken en te profiteren van de aantrekkingskracht van films en series. Een tweede doel is om bezoekers níét (alleen) naar de overvolle hotspots te trekken, maar juist naar de nog onontdekte plekken. Dat is een van de sleutels in het oplossen van overtoerisme.

Er zullen filmprofessionals zijn die aan dit alles geen boodschap hebben. Zij willen een nieuwe film of serie gemaakt krijgen. Dat doe je niet met als doel om de filmlocaties tot in de lengte van dagen te populariseren. 

En toch zouden filmproducenten en studio's daar op z'n minst over moeten nadenken. Al is het alleen al omdat - zoals ik eerder zei - films blijven leven bij de gratie van fans die ze in hun hart sluiten. Daar zijn ook de producenten en studio's bij gebaat.

PS

Ik was nog geen vier maanden geleden in Tsjechië. We reden door het land als onderdeel van een filmreis door centraal Europa waarmee ik verhalen verzamelde voor mijn podcast. Ik bracht daarbij onder meer een bezoek aan Kačina en Jaroměřice nad Rokytnou. Toeval of niet: de eerstkomende nieuwe aflevering van de podcast Fantastische Filmlocaties gaat over een film opgenomen in Tsjechië. Daarvoor brachten we niet alleen een bezoek aan Praag, toch dé toeristische trekpleister van het land, maar ook aan andere delen van het land. We kwamen op plekken waar we zonder de podcast nooit naartoe zouden zijn gegaan. Meer over die film eind augustus.