Sofia Coppola’s Marie Antoinette: de filmlocaties en tentoonstelling in Versailles

Soms vallen de puzzelstukjes héél mooi op hun plek. De filmreis naar het iconische Château de Versailles was al gepland toen bekend werd dat er bij het wereldberoemde paleis een bijzondere tentoonstelling over de film Marie Antoinette van start zou gaan. In deze aflevering van Fantastische Filmlocaties duikt Jeroen Huijsdens in de totstandkoming van de film van Sofia Coppola. Jeroen zoomt in op de prachtige filmlocaties en vertelt je meer over de tentoonstelling ter ere van het 20-jarig jubileum van de film.

De aflevering is ook op andere platformen te vinden die de RSS-feed van Springcast oppakken.

Marie Antoinette / copyright Columbia Pictures, American Zoetrope, Tohokushinsha Film Corporation

The Dutch podcast Fantastische Filmlocaties is taking its first steps toward reaching an international audience. The English version, titled Fantastic Film Locations, is now available on major platforms, including Apple Podcasts.

Sceen-it.com: de filmlocaties met handige GPS-locaties
Playlist Spotify met muziek uit Fantastische Filmlocaties
Château de Versailles
Château de Versailles – tentoonstelling 20 jaar Marie Antoinette
Château de Fontainebleau
Château de Chantilly
Château Vaux-le-Vicomte
Château de Champs-sur-Marne
Palais Garnier in Parijs
Théâtre National de l'Opéra-Comique in Parijs

Ontdek de verhalen achter de schermen, bekijk prachtige afbeeldingen van de locaties en laat je inspireren door de magie van de filmwereld.

Reacties op deze aflevering zijn meer dan welkom! Als er hieronder nog geen reactie staat, betekent dat natuurlijk niet dat jij niet de eerste niet kunt zijn…

Voordat je zo naar de nieuwe aflevering van de podcast gaat luisteren, deel ik graag wat met je.
Mijn podcast Fantastische Filmlocaties is genomineerd voor de Dutch Podcast Awards 2026.
Een vakjury gaat 3 november bekendmaken wie de winnaar is in de categorie In eigen beheer.
De kans is groot dat jij dit beluisterd als er al bekend is wie heeft gewonnen.
Maar geloof me, ik ben echt al enorm blij met de nominatie en met de erkenning.
Ik wil jou bedanken dat je naar deze eenmansproductie luistert,
en iedereen die mij de afgelopen jaren aanspoorde door te gaan met blijven vertellen van mijn verhalen.
De reis gaat verder, hopelijk ga je mee…
En dan nu, de nieuwe aflevering!

Het komt niet vaak voor dat ik mijn podcastplanning zo laat nog omgooi.
Deze keer kon ik er niet omheen.
Dat heeft te maken met een tentoonstelling die ik heb bezocht.
En waar ik bij toeval op stuitte.
De tentoonstelling viert de 20e verjaardag van de film in deze aflevering.
En is te bezoeken door naar de locatie te gaan waar de film destijds werd opgenomen.
Beter krijg je het toch niet?

Je luistert naar Fantastische Filmlocaties, dé podcast over films en de locaties waar ze werden opgenomen.
Ik ga weer mijn best doen om je dingen te vertellen die je nog niet wist,
over de film waar ik het zo over ga hebben, over de mensen die hem maakten én natuurlijk over de locaties waar hij werd opgenomen.
Met mijn verhalen probeer ik je ondertussen duidelijk  maken waarom het zo leuk is om filmlocaties te bezoeken.
Mijn naam is Jeroen Huijsdens en in deze aflevering neem ik je een keer mee naar Noord-Frankrijk - en Versailles in het bijzonder - om je te vertellen over de film Marie Antoinette.

Sinds 22 september - en nog tot 24 januari - is in Versailles de tentoonstelling te zien over het maken van Marie Antoinette.
De film van regisseur Sofia Coppola werd begin 2005 opgenomen in en rondom het wereldberoemde koninklijke paleis.
Een jaar later verscheen de film in de bioscoop en dat betekent dat de film dit jaar z’n 20e verjaardag viert.
Daar wordt trouwens niet alleen bij stilgestaan met die speciale tentoonstelling op de plek waar de opnamen destijds plaatsvonden.
Ter gelegenheid van het jubileum is er ook een fotoboek verschenen.
Dat is getiteld Making Marie Antoinette.
In dat boek zitten de unieke foto’s die Andrew Durham 20 jaar geleden op de set maakte.
En alsof dat niet al voldoende is om de fans van de film een beetje opgewonden te doen raken, verschijnt er begin november ook nog een documentaire.
In die documentaire – ook getiteld Making Marie Antoinette - zit geweldig achter de schermen-materiaal.
Het bijzondere verhaal achter de documentaire is dat die werd opgezet door Eleanor Coppola.
Zij was de moeder van Sofia Coppola en zelf ook een begenadigd filmmaker.
Daarvoor hoef ik alleen maar te verwijzen naar de legendarische documentaire Hearts of Darkness.
Die maakte zij – als echtgenote van Francis Ford Coppola – op de set van de legendarische film Apocalypse Now.
Eleanor wás de moeder van Sofia Coppola want ze overleed in 2024.
Toen de Coppola’s daarna tijdens een familiebijeenkomst besloten te kijken naar het ruwe filmmateriaal dat er nog altijd lag, ontstond het idee om de documentaire af te maken.
Met hulp van editor Aaron Mathews en de voice-over van actrice Diane Lane zette  Sofia Coppola de stap om het werk van haar moeder af te ronden.
De film was kortgeleden te zien tijdens het New York Filmfestival.
En begin november verschijnt Making Marie Antoinette bij streamingdienst MUBI.

Voordat ik je zo ga vertellen waar de film precies werd opgenomen, want dat zal je misschien nog verrassen, eerst even het verhaal over Marie Antoinette.
Want ze mag dan misschien vooral te boek staan als de Franse koningin die eind 18e eeuw eindigde op het schavot tijdens de Franse revolutie.
En ze mag misschien bekend staan om de uitspraak die ze helemaal niet deed in reactie op protesten van het volk dat honger leed: “Laat ze taart eten”.
Over Marie Antoinette is wel wat meer te vertellen.
Zoals het feit dat ze in 1755 in Wenen werd geboren als Maria Antonia Josepha Johanna van het Huis Habsburg-Lotharingen.
En dat haar moeder, keizerin Maria Theresia van Oostenrijk, zorgde voor een politiek huwelijk om de band met het koninkrijk Frankrijk goed te houden.
Ze liet haar veertienjarige dochter Marie Antoinette in 1770 trouwen met de Franse kroonprins, de toekomstige Lodewijk XVI.
Na het huwelijk kwam de jonge prinses vooral onder druk te staan omdat ze niet snel genoeg voor nageslacht zorgde.
Bovendien had ze grote moeite met de strenge etiquette van het Franse hof.
Ze raakte daarnaast ook nog eens verwikkeld in een bittere strijd met Madame du Barry, de invloedrijke maîtresse van Lodewijk XV.
Na diens overlijden in 1774 werden Lodewijk XVI en Marie Antoinette koning en koningin.
Marie Antoinette werd daardoor al op haar achttiende koningin van Frankrijk. 
In de jaren daarop viel de Franse koningin nogal op door haar extravagante levensstijl.
Dat – en haar Oostenrijkse afkomst - maakte haar niet bij iedereen populair.
Het luxe hofleven stopte in 1789 met de uitbraak van de Franse Revolutie.
Het koninklijk paar verloor de macht, probeerde nog te vluchten maar werd uiteindelijk gevangengezet.
Na een showproces werd Marie Antoinette op 16 oktober 1793, negen maanden na haar man, naar de guillotine gebracht op wat nu Place de La Concorde in Parijs is.
Ze stierf daar op 37 jarige leeftijd.

Toen 20 jaar geleden duidelijk werd dat Sofia Coppola voor de opnamen gebruik mocht maken van Chateau de Versailles kreeg dat veel aandacht in de pers.
Sindsdien is een beetje het beeld ontstaan dat zo ongeveer alles in en rondom het wereldberoemde paleis werd opgenomen.
Maar dat is zeker niet het geval.
Er mocht in Versailles alleen op maandagen – als het kasteel gesloten is voor het publiek - en tijdens nachtelijke uren gefilmd worden.
Én filmen mocht alleen in bepaalde ruimtes, omdat men toch te bang was voor beschadigingen.
Als gevolg daarvan weken production designer K.K. Barrett, art director Anne Seibel en de filmploeg uit naar andere locaties.
De eerste die daarbij genoemd moet worden is Château de Millemont, op bijna een uur rijden ten westen van Versailles.
In dat landhuis werd onder meer de slaapkamer van Marie Antoinette tot in detail nagebouwd.
Het kostte naar verluidt 300.000 euro om de ruimte identiek te maken aan de echte kamer die je vandaag te dag nog altijd in Versailles kunt bewonderen.
Château de Millemont is niet open voor het publiek, maar van de filmset van weleer is toch niks meer terug te vinden.
Dat is anders bij Château de Champs-sur-Marne.
Dat werd onder meer gebruikt voor enkele scenes die zich afspelen in Le Petit Trianon, zeg maar het privékasteeltje van Marie Antoinette in de tuin van Versailles.
Er werd naar Château de Champs-sur-Marne uitgeweken omdat er ín Petit Trianon niet gefilmd kon worden.
Alleen in de tuinen ervan.
Ook het mooie Château de Fontainebleau, ten zuidoosten van Parijs, wordt genoemd als een filmlocatie van Marie Antoinette.
Ik heb alleen niet kunnen ontdekken wat daar nou precies voor de film werd opgenomen.
Ik weet dankzij een bezoek aan het werkelijk prachtige kasteel wél dat de echte Marie Antoinette en Lodewijk XVI veel in Fontainebleau waren.
Het was de residentie waar ze met name in het najaar graag kwamen.
Marie Antoinette kon er volop feestjes organiseren en voor Lodewijk waren de bossen in de omgeving een ideaal jachtterrein.
Van het volgende bekende château, net ten noorden van Parijs, waar werd gefilmd, weet ik wel weer hoe het werd gebruikt.
Als Marie Antoinette en Lodewijk XVI een van hun kinderen verliezen, zien we ze afscheid nemen op de binnenplaats van Château de Chantilly, zo’n anderhalf uur ten noorden van Versailles.
Dezelfde locatie zie je ook in A View to a Kill, want het prachtige chateau wordt als filmlocatie eigenlijk altijd in een adem genoemd met die James Bondfilm.
Het vijfde historische gebouw dat naast Versailles is gebruikt voor filmopnamen van Marie Antoinette is Château Vaux-le-Vicomte.
Ook dat wordt vaak met James Bond geassocieerd – in dit geval met de film Moonraker – maar in Marie Antoinette zijn het vooral de tuinen die werden gebruikt.
Onder meer in de scene dat Marie Antoinette hoort dat haar moeder, de keizerin van Oostenrijk is overleden, én de scene met Lodewijk XVI en de olifant.
Ik ga - denk ik - ooit nog wel een keer terugkomen op Château Vaux-le-Vicomte,
want ook dat is een geweldige plek om te bezoeken als je een beetje interesse in geschiedenis en cultuur hebt…
En zo zie je maar, het is niet een en al Versailles wat je in Marie Antoinette voorgeschoteld krijgt.
Ondanks dit alles moet wel gezegd worden dat de filmploeg in Versailles enorm veel voor elkaar kreeg. 
Om antwoord te geven op de vraag die je misschien wel hebt over de kosten van het afhuren van Versailles voor filmopnamen:
In het boek Making Marie Antoinette heb ik gelezen dat het vandaag de dag nog net zo veel kost om Versailles te kunnen huren als filmlocaties als 20 jaar geleden: 15.000 euro per dag.

Het eerste moment dat bij Sofia Coppola het idee ontstond om een film te maken over Marie Antoinette was aan het begin van de zeroes.
Production designer, en vriend van de familie, Dean Tavoularis vertelde haar over de Franse koningin.
Hij had net de biografie gelezen die de Oostenrijkse schrijver Stefan Zweig in 1932 al over haar had geschreven.
Sofia Coppola had zich nooit gerealiseerd dat Marie Antoinette pas 14 was toen ze werd uitgehuwelijkt en pas 18 was toen ze koningin van Frankrijk was.
Dat fascineerde haar.
Het werd er niet minder op toen ze kort daarna de kersverse biografie las die de Engelse Antonia Fraser over de koningin had geschreven.
Coppola besloot een optie te nemen op de filmrechten van het boek Marie Antoinette: The Journey.
In tegenstelling tot de biografie van Stefan Zweig, die Marie Antoinette had neergezet als een harteloze vrouw verantwoordelijk voor de val van het koningshuis, had Antonia Fraser aandacht voor de mens achter de koningin.
Ze ging onder meer in op het feit dat Marie Antoinette zo jong was en het allemaal als tiener moest doormaken.
Een mooi voorbeeld daarvan dat in het boek staat en werd door Sofia Coppola ook bewust in de film werd gestopt.
Het is het moment dat haar hondje Mops van haar wordt afgenomen als ze van Oostenrijk naar Frankrijk gaat.

Het is helemaal niet zo vreemd dat Sofia Coppola zich zo aangesproken voelde tot dit hele verhaal.
Dat heeft ze ook toegegeven.
Coppola stond zelf ook op jonge leeftijd in de spotlights omdat haar vader de grote Francis Ford Coppola is.
Maker van The Godfather-films en Apocalypse Now.
Ze bracht veel tijd door op filmsets en was zelf 18 jaar oud toen ze door haar vader naar voren werd geschoven voor de rol van Mary Corleone in The Godfather 3.
Iemand moest de oorspronkelijk gecaste, maar uitgeputte Wynona Ryder vervangen.
Coppola koos voor zijn dochter.
Het leidde tot ongelooflijk veel kritiek en duwde haar uiteindelijk richting de rol van regisseur in haar latere loopbaan.
Maar er is nog een ander mooi verhaal:
Tijdens de nieuwjaarswisseling van 2000 – dus nog voordat de film aan de orde was - organiseerde Sofia’s ouders op hun landgoed bij Napa in Californië een uitzinnig groot, gekostumeerd Millenniumfeest.
Sofia Coppola liep daar rond in een jurk en met pruik in stijl van, je raadt het misschien al, Marie Antoinette.

Na het verkrijgen van de filmrechten in 2001 besloot Coppola dat Marie Antoinette de opvolger zou worden van haar debuutfilm The Virgin Suicides.
(Trouwens ook met Kirsten Dunst in een van de hoofdrollen).
Gaandeweg liep ze vanwege de omvang van het verhaal vast bij het schrijven van het script.
Ze besloot het project ter zijde te schuiven en eerst een kleinere en intiemere film te maken.
Ze greep daarbij terug op haar ervaringen in Tokyo tijdens de talloze reizen naar Japan die ze had gemaakt.
Het bleek een gouden greep, want het leidde in 2003 tot de film Lost in Translation.
Die film werd wereldwijd een groot succes.
Lost in Translation kostte 4 miljoen dollar, maar leverde in de bioscopen alleen al bijna 120 miljoen dollar op.
Coppola kreeg er 3 Oscarnominaties voor en nam de Oscar voor Beste Originele Scenario op 29 februari 2004 mee naar huis.
Het opende allerlei deuren.
Nog op diezelfde Oscaravond.
Want volgens de producent van Marie Antoinette, Ross Katz, was het toenmalig Sony-executive Amy Pascal die tijdens het beroemde Governor’s Ball na de Oscaruitreiking tegen Sofia Coppola zei: “I have to do the next one!”
Volgens Coppola zelf waren veel studio’s geïnteresseerd om Sofia’s volgende film in huis te halen.
Maar toen ze Marie Antoinette naar voren schoof, zeiden ze allemaal dat ze er wel voor naar Bulgarije moest omdat dat goedkoper zou zijn dan Frankrijk.
Met uitzondering van Sony.
Daar zeiden ze: You want to shoot in France? Go for it!”

De camera’s voor Marie Antoinette zouden in maart 2005 inderdaad in Frankrijk gaan draaien.
Maar zoals ik je al heb verteld niet alleen in en rondom Chateau de
Versailles.
Ook al doet de film je op een verbluffende manier wel voortdurend denken dat je naar het bekende paleis zit te kijken.
Ik ga je zo vertellen waar je precies moet zijn in en bij Versailles als je echt in de voetsporen van de filmmakers wilt treden.
Maar er zijn nog twee locaties in Parijs waar ook werd gedraaid en die ik toch eventjes wil benoemen.
De eerste is Théâtre National de l'Opéra-Comique.
In dat bijna 130 jaar oude theater werd opgenomen hoe Marie Antoinette haar enthousiasme voor de opera niet onder stoelen en banken steekt,
en luidt begint te applaudisseren.

Een andere locatie is een van mijn favoriete plekken in Parijs.
Het is Palais Garnier in het hart van de stad.
Marie Antoinette bezoekt er in de film een gekostumeerd bal en ontmoet daar de Zweedse graaf Axel Fersen.
Even later – als het Franse koningspaar de soldaten eert die in Amerika hebben gevochten  – komt ze diezelfde Fersen tegen.
Dat werd gefilmd in Le Grand Foyer van hetzelfde gebouw: Palais Garnier
Net als het andere theater is dit pas gebouwd toen Marie Antoinette al dood was.
Het werd tussen 1861 en 1875 gebouwd in opdracht van Napoleon III.
Het staat bekend om zijn barokke pracht en praal.
Het is ook een veelgebruikte filmlocatie, gebruikt in uiteenlopende films als Funny Face en John Wick.
In Marie Antoinette speelt de eerste scene zich af op en rondom de centrale hal en trap, die je – als je ‘m eenmaal ooit hebt gezien – nooit meer vergeet.

Ik heb het nu over Parijs en Versailles komt zo, maar Coppola en haar team maakte ook nog een uitstapje naar Oostenrijk.
Want in Wenen - bij het beroemde Belvedere - werd gefilmd hoe de jonge Marie Antoinette het paleis van haar moeder verlaat.
De Belvedere werd begin 18e eeuw gebouwd als barok paleizencomplex.
Tegenwoordig is het vooral bekend als museum en je kunt je er onder meer vergapen aan de fantastische werken van Gustav Klimt.

Geen grote verhalen deze keer over acteurs die wel of niet werden overwogen voor de cast.
Want Sofia Coppola wist al direct dat ze Kirsten Dunst en Jason Schwartzman voor de hoofdrollen wilde.
Ze nodigde Kirsten Dunst uit voor een afspraak bij het bekende Chateau Marmont in LA – hoe grappig is dat trouwens? – en gaf haar het boek van Antonia Fraser.
Ze zei: “Ik wil heel graag dat je dit boek leest en Marie Antoinette speelt!”
Ze had toen het hele script nog niet geschreven,
maar was bekend met de Duitse familie-achtergrond van de actrice.
Dat kon volgens Coppola mooi gebruikt worden in relatie tot de Oostenrijkse achtergrond van Marie Antoinette.
Jason Schwartzman werd gevraagd toen het script al wel in ontwikkeling was.
En hem vragen deed hier en daar wel wat wenkbrauwen fronsen.
Schwartzman is namelijk een volle neef van Coppola.
Hij is de zoon van Talia Shire, de zus van Francis Ford Coppola.
En we kennen haar natuurlijk vooral van The Godfather- en de Rocky-films.
Dus dachten mensen: gaat dit ook weer zo’n nepotistisch avontuur worden?
En zo waren er wel meer reacties van mensen die de acteurskeuzes in twijfel trokken.
Schrijfster Antonia Fraser gaf toe wel even te moeten wennen aan het idee dat een Amerikaanse actrice de hoofdrol zou krijgen.
En ook de keuzes van Rip Torn als Lodewijk XV en Marianne Faithful als keizerin Maria Theresia riep twijfel op, te meer daar Sofia Coppola iedereen vroeg hun eigen accent te gebruiken, wat leidde tot een bonte verzameling accenten.
Naast bekende personen als Steve Coogan, Judy Davis en Rose Byrne, betekende Marie Antoinette het speelfilmdebuut van Jamie Dornan.
Het was zelfs de eerste auditie die hij ooit deed voor een speelfilm.
Dornan zou later erg bekend worden door de Fifty Shades of Grey films.
Dan weet je waar het voor hem allemaal begon...
Bij het creëren van de rol van Count Fersen had Sofia Coppola de jaren 80 artiest Adam Ant voor ogen.
Coppola wilde ook dat Kirsten Dunst en Jamie Dornan elkaar pas voor de eerste keer zouden zien tijdens hun eerste opnamen in Palais Garnier zodat de spanning tussen de twee duidelijk voelbaar zou zijn.

En dan wordt het eens tijd dat ik je meeneem door het kasteel van Versailles om je de exacte plekken aan te wijzen waar voor de film echt ín het paleis werd gefilmd.
Laat ik dan maa r eens even beginnen bij de entree.
De plek waar Marie Antoinette aankomt en waar de gasten haar zien arriveren.
Dat werd gefilmd bij de Marble Court waar je het paleis na de controle ook  binnengaat als je er kaarten voor hebt gereserveerd.
Want als je dat niet geruime tijd van tevoren doet, kom je het paleis überhaupt niet in.
Wat wil je ook met 8 miljoen bezoekers per jaar.
Waarvan 80% uit het buitenland komt.

Het is een mooie scene in de film omdat je ziet hoe de jonge, nog enthousiaste Marie Antoinette zich door de groep argwanende adel beweegt.
En wat een kostuums!
Ontworpen door viervoudig Oscarwinnarres Milena Canonero, die hier ook een Oscar voor won.
Het balkon boven de entree komt later in de film ook nog in beeld.
Want het is het balkon waar je Marie Antoinette eerbiedig zie buigen voor de woedende volksmassa die naar Versailles is gekomen om met het koningspaar af te rekenen…
Als je daarna doorgaat naar binnen, hoef je niet veel stappen te zetten om bij The Lower Gallery uit te komen.
De zwart wit betegelde vloer en mooie gang zie je in de film in de scene waarin Lodewijk XVI en Marie Antoinette afscheid nemen.
Hij zegt haar toe dat als hij terugkomt van de jacht hij zijn echtelijke plicht zal nakomen.
De volgende ruimte waarin werd gefilmd – en waar je haast als vanzelfsprekend doorheen komt als je de route volgt – is de Hercules Salon.
Daar werden de verschillende scenes gedraaid van het koninklijke echtpaar tijdens de publieke diners vol protocollen.
In werkelijkheid nuttigden de koning en de koningin deze maaltijden in het voorvertrek van de koningins grote dinerkamer.
Maar die ligt wel aan de andere kant van het paleis.
Om de hoek van de Hercules Salon ligt de Koninklijke Kapel.
Die kan en mag je niet missen.
Want die is zo ontzettend indrukwekkend.
Ik hoop wel dat jij een beetje geluk hebt als je er bent, want tijdens ons bezoek was het er zo druk dat je er eigenlijk nauwelijks echt van kon genieten.
Dat is toch wel echt hét probleem van Versailles:
het is er af en toe echt te druk!
Maar goed, de kapel komt in de film mooi in beeld als het huwelijk – of in ieder geval – de band tussen de jongelui wordt gesmeed.
Tegenwoordig wordt er elke donderdag in de kapel klassieke muziek gespeeld.
Dat je het weet…
Direct naast de kapel ligt trouwens de Galerie de Pierre.
Dat is een beeldengalerij waar je Marie Antoinette in de film onder meer doorheen ziet gaan als ze het verlies van een van haar kinderen moet verwerken.
En dan is er – even verderop - natuurlijk nog de lange zaal waar volgens mij iedereen die Versailles bezoekt naar toe wil: De Spiegelzaal.
De zaal – of gang – werd ook gebruikt in de film, onder meer als de spanning tussen Marie Antoinette en de maîtresse van Lodewijk XV, Madame du Barry, duidelijk wordt.
Het was de Zonnekoning die de Spiegelzaal in het echt creerde.
Het was oorspronkelijk een terras, maar Lodewijk de XIV liet het dicht maken waardoor het 73 meter lange en bekende wandelpad ontstond dat we nu kennen.
Het moest naast de praktische functie, ook uitstralen dat de Franse koning absolute macht had en zijn invloed ver reikte.
In de Spiegelzaal vond in mei 1770 een van de meest legendarische feesten uit de geschiedenis van het Château plaats: het gemaskerde bal ter gelegenheid van de koninklijke bruiloft tussen Lodewijk XVI en Marie Antoinette.
Wat moet het heerlijk zijn om een keer in je eentje - bijvoorbeeld ’s nachts - door de Spiegelzaal te kunnen wandelen.
Keep on dreaming, Jeroen!

Zoals verteld mocht de filmploeg niet overal in het paleis filmen en werd er daarom uitgeweken naar andere chateaux.
De tuinen waren een minder groot probleem, dus het is wel aardig om je ook even te wijzen op de plekken in de immense tuin waar je naar toe kunt lopen waar ook werd gefilmd.
Er is een korte scene na de kroning waarin Lodewijk XVI en Marie Antoinette over een prachtig blauw kleed van trappen afkomen.
Dat werd gefilmd bij de zogeheten Latona-traptreden, zeg maar vlak bij het paleis naar de grote fontein.
Dat herken je nauwelijks, maar daar heb jij mij nou voor.
Na die opname werd ook de groepsfoto van de cast en crew gemaakt die afgebeeld staat in het boekje van de tentoonstelling.
Een andere locatie in de immense tuin die ik even wil noemen is de brede trap naast de Orangerie.
Het is een prachtige shot van Marie Antoinette die met haar geweldige jurk over de brede trap omhoog gaat.
Het is een locatie die je ook te zien krijgt in Jeanne du Barry, de Franse film uit 2023 met Maiwenn en Johnny Depp die ik hier toch even genoemd wil hebben…

En dan is nog een laatste plekje in de tuin dat in Marie Antoinette te zien is.
Of liever gezegd, het is een deel van het paleis dat je vanuit de tuin het beste ziet.
Het is een scene waarbij Marie Antoinette voor opengeslagen deuren op een balkon staat.
De camera zoomt uit waardoor je goed ziet hoezeer ze er wel niet alleen voor staat.
Ik vind dat in al zijn eenvoud, een prachtig shot.
Het is gefilmd in Parterre du Midi terwijl je Kirsten Dunst tussen de kolommen op de eerste verdieping van het paleis ziet staan.

Na de wrap party in de Orangerie van het chateau, eind mei 2005, doken Sofia Coppola en editor Sarah Flack in New York de montagekamer in.
Coppola had van Sony de Final Cut gekregen wat betekent dat zij als regisseur zelf mocht bepalen hoe de eindversie er uit zou komen te zien.
Ze kreeg wel wat notities van Sony toegespeeld om ervoor te zorgen dat de film goed in de markt te zetten was.
Maar ze deed er niks mee.
Een van de personen die als eerste naar een ruwe versie van de film mocht kijken, was Antonia Fraser, de schrijfster van de biografie, en haar echtgenoot Harold Pinter.
Het kwam voor Fraser – en niet alleen voor haar - als een grote verrassing dat er niet alleen klassieke muziek voorbijkwam, maar ook moderne rockmuziek.
Zoals nummers van Siouxsie and the Banshees en Gang of Four…

Het mooiste voorbeeld vind ik toch wel de geweldige beeldmontage waarbij we Marie Antoinette en haar vrienden zien feesten terwijl je de muziek van Bow Wow Wow hoort…

Sony wist blijkbaar niet zo goed wat ze er mee aan moesten.
Coppola kreeg nog het verzoek om er een voice-over aan toe te voegen om de kijkers uit te leggen wat er nou precies allemaal gebeurde.
“I said, I could not do that!”, aldus Sofia Coppola.
Marie Antoinette werd niet getoond aan een testpubliek.
De zogenaamde ‘natte kopie’ werd op het laatste moment naar Cannes gestuurd om daar op 24 mei 2006 in premiere te kunnen gaan en mee te dingen naar de Palme d’Or.
Tijdens de vertoning voor de filmpers in Cannes was er ‘boe’ -geroep te horen in te zaal, wat natuurlijk breed werd uitgemeten in de pers.
Maar na al die jaren geven verschillende betrokkenen toe dat het achteraf gezien allemaal wel meeviel.
Het feestje in Cannes was er naar verluidt niet minder uitbundig door.
Champagne vloeide rijkelijk en er waren meer dan voldoende aardbeien en chocoladefonteinen.
De echte test voor de film kwam pas op 20 oktober van 2006 toen de film bioscooppubliek op de been moest zien te krijgen.
De opening in de VS was aarzelend.
De film haalde er uiteindelijk een omzet van 16 miljoen dollar en bracht wereldwijd 61 miljoen dollar op, afgezet tegen een productiebudget van 40 miljoen.
Het was toch wel beduidend minder dan de bijna 120 miljoen van Lost in Translation.
En mocht je het nog willen weten: in Nederland kwamen er een kleine 63.000 mensen voor de film naar de theaters.

En dan is er nog é´n deel van Versailles waar ook werd gefilmd waar ik je mee naar toe wil nemen
Dat is Le Petit Trianon en omgeving.
Dat paleisje werd in opdracht van Lodewijk XV gebouwd voor zijn maitresse.
Maar het werd pas echt bekend toen Lodewijk XVI het in 1774 cadeau deed aan Marie Antoinette om haar te plezieren.
Zij maakte er haar privedomein van.
Zelfs de koning mocht er niet zonder haar toestemming komen.
Ze gebruikte het om van de vrijheid te kunnen genieten en van het buitenleven.
Dat zie je ook overduidelijk in de film.
Het is wel even goed om je te beseffen dat Le Petit Trianon op ongeveer een half uur lopen van het grote paleis afligt.
Dat je niet denkt: daar loop ik wel even naar toe.
Maar goed, in de achtertuin van Le Petit Trianon liet Marie Antoinette zelf 
het bekende Le Hameau de la Reine - het gehucht van de koningin – bouwen.
Dat moest een Normandisch boerendorpje zijn waar ze de eenvoud van het plattelandsleven kon nabootsen.
Het zit ook in de film, onder meer in de scene waarin ze samen met haar dochter geniet van het vrije leven.
Ook de prachtige Engelse tuinen van Le Petit Trianon komen in verschillende scenes in beeld.
Onder meer als we zien hoe Lodewijk XVI haar de sleutels overhandigd,
en als hij haar toch onverwacht komt opzoeken.
Dat is een mooi plekje aan de achterkant van het paleisje, waar ik zo nog even op terug kom.
In Le Petit Trianon zelf werd, zoals ik je eerder vertelde, niet gefilmd.
Maar waarom je er toch naar binnen moet, zeker als je een fan bent van de film, dan is dat omdat de tentoonstelling over 20 jaar Marie Antoinette daar is ingericht.
Dat is niet in een van de ruimtes gedaan, maar over de gehele begane grond en op de eerste verdieping van het gebouw.
Zo wandel je door de echte historische ruimtes en zie de allerlei dingen uit de film.
Zoals de jurken, de pruiken, de schoenen en andere productie-items zoals het script, call sheets en andere aantekeningen en schetsen.
Ik vond het met name erg leuk om door een eeuwenoude gang te lopen en in de verte al een feestscene uit de film op een muur geprojecteerd te zien worden terwijl de muziek uit de film door de gang al op je afkomt…
Na het bezoeken van de tentoonstelling liepen we aan de achterkant van Le Petit Trianon naar buiten.
Ik moet zeggen dat ik op dat moment nog bezig was om te verwerken wat ik net had ervaren.
Maar ik weet dat ik ook een beetje teleurgesteld was omdat ik net had gelezen dat ik het boekje over de tentoonstelling alleen online kon bestellen.
Dat kwam korte tijd later nog helemaal goed toen bleek dat het om de hoek alsnog te koop was, net als het prachtige fotoboek van Andrew Durham trouwens.
Maar de zon brak weer helemaal door toen ik besefte dat het bankje waar we trouwens met een Engelse fan van de film uiteindelijk op terecht kwamen, in een hoek stond die ik herkende als een locatie uit de film.
Uit de scene waarin Marie Antoinette onverwacht bezoek krijgt van Lodewijk XVI.
Er was geen mooiere manier om de Versailles-tour en het bezoek aan de tentoonstelling te beëindigen… helemaal in sfeer.

Dat was dat 'm weer. 
Je luisterde naar een aflevering van Fantastische Filmlocaties.
Mijn naam is Jeroen Huijsdens.
Ik herhaal het nog maar even een keer:
De tentoonstelling in Versailles over de film is nog tot januari 2027 te zien.
De link erover staat bij de shownotes op de website.
Dat geld ook voor alle andere informatie uit deze aflevering.
Ga maar naar de speciale filmpagina op de website fantastischefilmlocaties.nl.
Daar kun je je ook direct inschrijven voor mijn nieuwsbrief,
als je dat tenminste nog niet hebt gedaan.
Daarnaast wil ik ook nog even zeggen dat ik voor deze aflevering dankbaar gebruik heb kunnen maken van het fotoboek Making Marie Antoinette van Andrew Durham,
waarin ook veel achtergrondinformatie staat.
En doe mij een plezier: abonneer je op deze podcast bij jouw favoriete podcast app.
En deel lekker veel sterren uit op Apple Podcasts en Spotify en laat een review achter.
Want dan komen ook anderen de podcast sneller tegen omdat hij dan eerder wordt aanbevolen.
Zo, dat was 'm weer voor deze keer.
Ontzettend bedankt voor het luisteren én ik zeg opnieuw: tot de volgende keer!