De echte wereld van de legendarisch Charlie Chaplin

Charlie Chaplin is zonder enige twijfel een van de grootste en invloedrijkste filmmakers aller tijden. Films als The Gold Rush, The Kid en Modern Times zijn ware filmklassiekers. In 1952 werd Chaplins inreisvergunning voor de VS ingetrokken omdat de conservatieve Amerikaanse autoriteiten het op hem hadden gemunt. Chaplin besloot in Europa te blijven en woonde tot zijn dood in 1977 in Zwitserland. Zijn voormalige woonhuis in Corsier-sur-Vevey werd omgebouwd tot een museum en een plek waar het werk van de geniale Chaplin wordt gevierd. In deze aflevering neemt podcastpresentator Jeroen Huijsdens je mee naar Chaplin’s World.

De aflevering is ook op andere platformen te vinden die de RSS-feed van Springcast oppakken.

Modern Times / copyright Roy Export S.A.S. All Rights Reserved

Playlist Spotify met muziek uit Fantastische Filmlocaties
Chaplin’s World
De officiële website over Charlie Chaplin
44e Academy Awards: Oscar voor Charlie Chaplin
Charlie Chaplin & Michael Jackson
De filmlocatie van het beroemde einde van Modern Times (Google Maps)
De begraafplaats van Corsier-sur-Vevey

Gebruikte muziek: Smile (copyright Charles Chaplin / versie piano Dietmer Steinhauer), gebruikte themamuziek Motivated van Alex MakeMusic (Oleksandr Savochka) via Pixabay.

Ontdek de verhalen achter de schermen, bekijk prachtige afbeeldingen van de locaties en laat je inspireren door de magie van de filmwereld.

Reacties op deze aflevering zijn meer dan welkom! Als er hieronder nog geen reactie staat, betekent dat natuurlijk niet dat jij niet de eerste niet kunt zijn... 

Een bolhoed en een wandelstok.
Er zijn weinig filmiconen die met met slechts 2 voorwerpen te beschrijven zijn.
De man over wie ik heb heb was in 1952 opeens niet meer welkom in de VS, het land waar hij jaren had gewoond en gewerkt.
En ertoe had bijgedragen dat de Amerikaanse filmindustrie enorm groeide.
Hij besloot daarop in Europa te blijven en blies 25 jaar later in Zwitserland zijn laatste adem uit
Hij was toen 88.

Je luistert naar Fantastische Filmlocaties, dé podcast over films en de locaties waar ze werden opgenomen.
Ook deze keer ga je denk ik weer dingen horen die je nog niet wist.
Over de locatie in deze aflevering, over de man die het beroemd maakte én over een paar filmlocaties uit zijn films.
Ook probeer je met mijn verhalen uit te leggen waarom het zo leuk kan zijn om filmlocaties te bezoeken.
Mijn naam is Jeroen Huijsdens en deze keer neem ik je onder meer mee naar Zwitserland naar het huis van filmgrootheid Charlie Chaplin.

In de meer dan 50 podcastafleveringen die ik inmiddels heb gemaakt stonden er vooral films centraal.
Zo nu en dan nam ik een stad of locatie en de films die er werden opgenomen onder de loep.
Niet eerder nam ik je mee naar een plek die om een andere reden deel uitmaakt van de filmgeschiedenis,
een plek waar eerlijk gezegd toch nog een filmlocatielink mee te leggen valt.
Ik heb het over het voormalige huis van een van de meest beroemdste filmsterren ooit, Charlie Chaplin.
Tijdens een filmreis in de zomer van 2025 kwamen we in de buurt van het meer van Genève.
We besloten te stoppen in Corsier-sur-Vevey, een kleine Zwitserse gemeente aan de noordkant van het bekende meer, op zo’n 7 kilometer van Montreux, en zo’n 20 kilometer van Lausanne.
Het is een stukje Zwitserland dat vooral beroemd is geworden omdat Charlie Chaplin er de laatste 25 jaar van zijn leven doorbracht.
Zijn voormalige villa maakt tegenwoordig deel uit van Chaplin’s Word, een museum dat in 2016 werd geopend om het leven en het werk van de filmlegende te vieren.
In deze aflevering van de podcast wil ik je meer vertellen over Charlie Chaplin, over Chaplin’s World én - om wel even in het thema van deze podcast te blijven – een paar filmlocaties die met Chaplin te maken hebben.

En laat ik maar gelijk eens even bij dat laatste beginnen.
De voormalige villa van Chaplin is namelijk ook een filmlocatie.
In 1992 maakte regisseur Richard Attenborough de film Chaplin met Robert Downey Jr. in de hoofdrol.
Voor die film draaide Attenborough ook scènes op het landgoed.
Het gaat onder meer om een scène richting het einde van de film.
Je ziet daarin hoe de schrijver van Chaplins biografie, George Hayden – gespeeld door Anthony Hopkins – nog een keer bij de oude Chaplin op visite komt.
De scene speelt zich af aan de achterzijde van de villa, waarbij je ziet welk geweldig uitzicht Chaplin had in zijn jaren daar in Zwitserland.
Vergeet het vooral niet over te slaan als je de villa zelf een keer bezoekt.

Chaplins weduwe in het echte leven, Oona O’Neill, weigerde jarenlang medewerking aan films over haar man.
Ze had aanvankelijk ook haar bedenkingen toen Richard Attenborough aanklopte nadat hij in 1988 de filmrechten had gekocht van de biografie van Chaplin uit 1964.
Maar Oona keurde het project goed omdat ze zag hoe integer Attenborough de speelfilm over het leven van Gandhi had gemaakt.
Oona O’Neill stierf zelf uiteindelijk in september 1991, twee maanden voordat de opnamen van de film Chaplin begonnen.

Voordat ik je zo wat meer over de Chaplin-villa in Zwitserland vertel, moet ik natuurlijk eerst beginnen met datgene dat eraan vooraf ging.
Het is nauwelijks mogelijk om het leven van Charlie Chaplin kort en bondig samen te vatten, maar laat mij een bescheiden poging doen.
Charlie Chaplin werd op 16 april 1889 geboren in Londen, als Charles Spencer Chaplin.​
De jongen Charlie groeide op in enorme armoede.
Zijn aan alcohol verslaafde vader speelde geen rol in zijn leven en zijn moeder, die de eindjes nauwelijks aan elkaar kon knopen, werd opgenomen in een psychiatrische instelling toen Charlie 14 jaar was. 
Als kind stond hij al op het podium in de muziekhallen in Londen en rond 1903 speelde hij al toneel.
Zeven jaar later vertrok Chaplin met impresario Fred Karno naar de VS.
Keystone Studios in Californië bleek de ideale springplank te zijn voor de man die over een ongekend komisch talent en gevoel voor timing bleek te beschikken.
In 1914 was hij te zien in de korte film Making a Living.
Dat jaar introduceerde hij ook het personage dat hem wereldberoemd zou maken: The Tramp, de zwerver met de bolhoed, het snorretje en de wandelstok.
Met films als The Kid uit 1921, The Gold Rush uit 1925 en Modern Times uit 1936  groeide Chaplin uit tot een van de beroemdste en de best betaalde acteurs van zijn tijd.​
Maar het is een grote misvatting om Chaplin alleen als acteur te zien.
Hij schreef, regisseerde en produceerde de films ook waarmee hij een plek in de filmgeschiedenis veroverde.
Ook was hij in 1919 een van oprichters van filmstudio United Artists.

Chaplin maakte zijn films in een tijd dat Hollywood een onvoorstelbare groei doormaakte.
Er werden aan de lopende band films gemaakt.
Niet alleen in studios, maar ook al op locatie, al zag dat er op dat moment heel anders uit dan we nu gewend zijn:
Het was soms een steegje hier en een straatje daar.
Niks spectaculairs, maar wel gedraaid op locatie.
In deze aflevering wil ik op drie momenten een Chaplin-scene pakken die op locatie werd gefilmd, en waarvan je de plek nog steeds kunt bezoeken.
De eerste is die uit Chaplins film The Kid uit 1921.
Ik weet dat ik af en toe kan doordraaien als het gaat om het vinden van een filmlocatie.
Maar als je je even verdiept in het werk van de persoon achter de website silentlocations.com, dan val je pas echt van je stoel van het speurwerk dat daar wordt verricht.
Ik zet de link voor je bij de shownotes.
Het is vanwege het werk van deze John Bengtson dat we weten waar de beroemde herenigingsscene uit de film The Kid werd gefilmd.
Dat was op een plek in LA die vandaag de dag nog steeds te bezoeken is.
Het is Olvera Street ter hoogte van nummer 21, waar de Tramp en de Kid elkaar innig omhelzen.
Het is de straat in LA waar tegenwoordig elke dag van de week een Mexicaanse markt te vinden is.
Het is overigens schuin tegenover een van LA mooiste en meest gebruikte filmlocaties: Union Station.

Ik ga weer even terug in de tijd.
Het is 1952 als Charlie Chaplin een publicteitstour plant door Europa.
Hij is op 19 september van dat jaar met zijn gezin op weg naar Londen voor de wereldpremière van de film Limelight als hij hoort dat de Amerikaanse procureur-generaal zijn inreisvisum heeft ingetrokken.

Chaplin is ondanks al zijn jaren in de VS altijd een Engels staatsburger gebleven.
Voor zijn verblijf in Amerika is hij afhankelijk van een verblijfsvergunning.
De Amerikaanse overheid weigert Chaplin toe te laten als hij zou willen terugkeren, omdat hij wordt verdacht van communistische sympathieën.
Je moet weten dat de VS in de jaren 50 in de ban is van de angst voor het rode gevaar.
Senator Joe McCarthy is in korte tijd uitgegroeid tot het boegbeeld van de heksenjacht op mensen die in de late jaren 1940 en vroege jaren 1950 worden beschuldigd van communistische sympathieën.
Het gaat er keihard aan toe.
De conservatieve krachten in Amerika hebben het sowieso niet zo op met Chaplin.
Want de man trouwde vier keer en had daarbij een uitgesproken voorkeur voor nogal jonge echtgenotes.
Een onderwerp waar ik straks zeker nog even op terug ga komen.
Hoe dan ook, Chaplin belandt op de Hollywood “blacklist”.
Hij besluit daarom in Europa te blijven en vindt uiteindelijk een nieuwe woonplaats in Zwitserland.
In april ‘53 zweert hij dat hij nooit meer naar de VS zal gaan:
“I wouldn't go back there if Jesus Christ was president”.
Hij zal er inderdaad lange tijd niet meer komen.
Tot 1972 als Chaplin wordt uitgenodigd voor de uitreiking van de 44e Academy Awards.
De organisatie wil Chaplin een speciale Oscar overhandigen voor zijn uitzonderlijk  bijdrage aan de wereld van film.
Op 10 april 1972 krijgt Chaplin een ongekende ovatie in het Dorothy Chandler Pavilion in Los Angeles.
Het ontroert de op dat moment 83-jarige Chaplin overduidelijk.
Vijf jaar later, in 1977, zal Charlie Chaplin op Eerste Kerstdag in zijn huis in Zwitserland overlijden aan een hartsstilstand.

Een van mijn favoriete Chaplin-films is zonder enige twijfel The Gold Rush.
De film uit 1925 waarin De Tramp bevangen raakt door de goudkoorts die mensen massaal naar het westen doet reizen.
De scene in het houten huis tijdens een winterstorm waarin Chaplin bij gebrek aan eten maar aan zijn schoenen begint, is werkelijk weergaloos.
Dat was studiowerk, maar Chaplin filmde ook voor The Gold Rush op locatie.
Het was trouwens - om het voorzichtigjes uit te drukken – niet bepaald een eenvoudige film om te maken.
Zo werd de productie drie maanden stilgelegd omdat Chaplins oorspronkelijke tegenspeelster, Lita Grey, zwanger werd van hem.
Het duurde al met al 1,5 jaar voordat de opnamen van The Gold Rush erop zaten.
Met behulp van 600 figuranten filmde Chaplin gedurende twee weken scenes waarbij rijen golddiggers hun weg door de sneeuw moesten zien te vinden.
Hij filmde het vlakbij het plaatsje Truckee in Noord-Californië.
Als je over de Donner Pas Road rijdt en stopt bij de kabelbaan die bekend staat als de Sugar Bow Gondola, zie je bordjes waar de opnamen van The Gold Rush worden gememoreerd.
En dan heb je ook uitzicht op de plek waar Chaplin de scenes voor de film meer dan 100 jaar geleden filmde.

Van Californië terug naar Zwitserland. 
Naar de villa van Chaplin.
Een villa die ook wel bekend is onder de naam Manoir de Ban.
Hij werd niet speciaal voor Chaplin op die prachtige plek gebouwd.
Het 14 hectare grote landgoed heeft z’n wortels ergens in het begin van de 18e eeuw.
Het neoklassieke herenhuis zelf dateert uit 1840, toen het werd gebouwd naar een ontwerp van Philippe Franel.
Die Franel ontwierp het in opdracht van ene Charles de Scherer.
Chaplin kocht het landgoed op 31 december 1952.
Hij betaalde er destijds zo’n 41.000 dollar voor.
Na het overlijden van Chaplin in 1977 en zijn vrouw Oona in 1991 vertrouwden de kinderen het toe aan de Charlie Chaplin Museum Foundation.
Zo’n negen jaar later – in 2000 -  ontstond het plan om het voormalige huis van Chaplin om te bouwen tot een museum.
Dat werd in 2016 officieel geopend onder de naam Chaplin’s World.
Het bestaat eigenlijk uit twee delen.
Er is het huis waarin je terugkeert in de tijd dat Chaplin er woonde en er is het deel dat daar los van staat waarin je via een filmzaal in decorstukken terechtkomt.
Daar tref je iconische scenes uit films als Modern Times en The Gold Rush.
En daar kom je Charlie Chaplin en zijn tegenspelers op allerlei plekke tegen als wassenbeelden.
Natuurlijk wordt dat allemaal aangevuld met props en voorwerpen die niet mogen ontbreken, zoals de schoenen en de bolhoed van de Tramp.
Denk trouwens niet dat het huis zelf een saai en stoffig verleden weerspiegelt.
Naast alle bijzondere Chaplin spullen zijn er ook grappige dingen te zien.
Zoals de prachtige hal waar je Charlie zelf tegenkomt en de badkamer waarin je Albert Einstein aantreft.
Het is echt een groot genot om door het huis en daarmee een deel van het leven van Chaplin te lopen.

Op basis van alles wat ik zag en er over las, kan ik tot geen andere conclusie komen dan dat Oona O’Neill echt de grote liefde was in het leven van Charlie Chaplin.
Maar als je terugkijkt op het privéleven van de filmster met de bril van vandaag dan is er al met al toch ook voldoende reden om een beetje achter je oren te krabben.
Chaplin trouwde vier keer waarvan drie keer met iemand die tussen de 16 en 18 jaar oud was.
Zo trouwde hij bijvoorbeeld met de actrice Mildred Harri toen zij pas 17 jaar oud was en hij zelf 29.
En vier jaar na hun ellendige echtscheiding trouwde hij met Lita Grey, nog een meisje toen zij op zestienjarige leeftijd zwanger van hem raakte tijdens de opnamen van The Gold Rush.
Chaplin was 35 toen hij met haar trouwde.
Negen jaar na het einde van dat huwelijk, in 1927, trouwde Chaplin met actrice Paulette Goddard.
Zij was ook te zien in zijn films Modern Times en The Great Dictator.
Zij was 26, hij 46.
Op 54-jarige leeftijd trouwde Chaplin in 1943 met de toen 18-jarige Oona O'Neill, 
Ze kregen samen acht kinderen.
Oona bleef bij Chaplin tot aan zijn dood in 1977. 
Het is al met al een hoofdstuk uit Chaplins leven waar je niet om heen kunt.

Haar naam viel al Paulette Goddard.
Ze was Chaplins derde echtgenote en tevens tegenspeelster in Modern Times.
Die fantastische film uit 1936 kent vele hoogtepunten, waaronder de rolschaatsscene, de dansscene en de scene waarin Chaplin in de machine terechtkomt.
Ik heb bij de shownotes een link gezet waarbij je kunt zien hoe Michael Jackson, een groot bewonderaar van Chaplin, werd geïnspireerd door de dans in Modern Times.
Maar de film kent nog een hoogtepunt.
Dat is het einde van de film, als De Tramp en zijn vriendin samen de toekomst tegemoet wandelen.
Het is een prachtig eindshot!
Het was ook de laatste keer dat Chaplin in de rol van The Tramp kroop.
Oorspronkelijk plande Chaplin een ander einde voor de film.
Eentje waarin de Tramp door een zenuwinzinking in een ziekenhuis terechtkomt waar zijn tegenspeelster inmiddels als non werkt.
Dat einde werd ook gefilmd, maar Chaplin besloot het ter zijde te schuiven,
en te vervangen door een einde dat hij hoopvoller vond.
Het einde zoals het in de film kwam.
De beroemde slotscene werd om en nabij 30 augustus 1935 gefilmd op de Sierra Highway ten noorden van Los Angeles.
Kijk gewoon even op mijn website voor de exacte locatie.
Dan zie je hoe het er nu uitziet!

Charlie Chaplin overleed niet alleen op steenworp afstand van het Meer van Geneve,
hij ligt er ook begraven.
Op een kleine, rustige begraafplaats in Corsier-sur-Vevey.
Het is een begraafplaats die wij bezochten voordat we de volgende dag naar Chaplin’s World gingen.
Toen we daar bij zijn graf stonden wist ik eerlijk gezegd nog niet wat er zich kort na de dood van Chaplin in december 1977 had afgespeeld.

Twee maanden na zijn overlijden bleek het graf van Chaplin opeens leeg te zijn.
Weg kist, weg lichaam.
Er gingen al vrij snel allerlei geruchten rond, maar in de loop van de maand maart, werd duidelijk dat het om afpersing ging.
Er kwamen telefoontjes binnen bij de familie Chaplin van een man die zich Rochat noemde.
Hij eiste 600.000 dollar in ruil voor het lichaam van Chaplin.
De familie ging er niet op in.
Ook niet toen de afpersers hun prijs bizar genoeg verlaagden naar 250.000 dollar, maar ondertussen wel de jonge kinderen van Chaplin bedreigden.
Wat de criminelen niet wisten was dat er 200 telefooncellen in het Zwitserse Lausanne en omgeving werden afgeluisterd.
Daardoor werden er uiteindelijk twee mannen gearresteerd, die ook werden veroordeeld en in de gevangenis belandden.
Hun motief was ordinaire geldlust.
De kist en het lichaam van Chaplin werden teruggevonden in een korenveld in de buurt van het woonhuis van de filmlegende.
Omdat de ontvoerders de exacte locatie niet meer wisten te traceren, moesten er wel speciale detectoren aan te pas komen.
Inmiddels ligt Charlie Chaplin alweer jaren rustig op de kleine begraafplaats van Corsier-sur -Vevey.
Hij ligt daar zij aan zij met zijn geliefde vrouw Oona die in 1991 overleed.
Als je een filmliefhebber bent en je gaat ooit een keer naar Chaplin’s World in Zwitserland, dan zou ik je aanraden om het bezoek te combineren met dat aan de begraafplaats.
Het is echt maar een paar minuten rijden vanaf Chaplin’s World.
Niet dat het graf of begraafplaats zo uitzonderlijk is, maar gewoon omdat Chaplin zo ontzettend veel heeft betekend voor de wereld van film.
En je wel van steen moet zijn als je niet hebt gelachen om die briljante man met zijn bolhoed en wandelstok en zijn ongelooflijke mimiek en timing.

Dat was 'm weer. 
Je luisterde naar een aflevering van Fantastische Filmlocaties.
Mijn naam is Jeroen Huijsdens.
Je hoorde trouwens net een bewerking van het nummer Smile dat Charlie Chaplin in 1936 schreef als hoofdthema voor de film Modern Times.
Er werd pas in 1954 een tekst aan toegevoegd door John Turner en Geoffrey Parsons.
Nat King Cole had er datzelfde jaar een enorme hit mee.
Michael Jackson wilde dat later nog een keer overdoen, maar dat is weer een heel ander verhaal...
En dat was ‘m echt deze keer.
De aflevering over Chaplin’s World.
Alle informatie uit deze aflevering staat zoals gebruikelijk weer op de speciale filmpagina op de website fantastischefilmlocaties.nl.
Schrijf je daar dan gelijk in voor mijn nieuwsbrief,
als je dat tenminste nog niet hebt gedaan.
Doet mij daarnaast ook een plezier en abonneer op deze podcast bij jouw favoriete podcast app.
En deel lekker veel sterren uit op Apple Podcasts en Spotify en laat een review achter.
Want dan komen ook anderen de podcast sneller tegen omdat hij dan eerder wordt aanbevolen.
Zo, dat was 'm weer voor deze keer.
Ontzettend bedankt voor het luisteren én ik zeg opnieuw: tot de volgende keer!