Volgende ronde voor investeringsverplichting

Afgelopen week eindigde de mogelijkheid voor bedrijven, instellingen en andere betrokkenen uit de filmsector om te reageren op het wetsvoorstel van minister Van Engelshoven om Nederlandse films en series te stimuleren met behulp van een investeringsverplichting. Met het aflopen van de consultatieronde is het voorstel in een volgend stadium terechtgekomen.

Afgelopen week eindigde de mogelijkheid voor bedrijven, instellingen en andere betrokkenen uit de filmsector om te reageren op het wetsvoorstel van minister Van Engelshoven om Nederlandse films en series te stimuleren met behulp van een investeringsverplichting. Met het aflopen van de consultatieronde is het voorstel in een volgend stadium terechtgekomen.

Vorig jaar december maakte de cultuurminister bekend dat zij meer bedrijven mee wil laten betalen aan de productie van films en series van eigen bodem. Volgens Van Engelshoven zouden partijen die geld verdienen aan audiovisuele content, verplicht moeten worden geld te investeren in films en series. Het zou betekenen dat bioscopen, omroepen en aanbieders van video on demanddiensten (meer) mee moeten gaan betalen. Het plan kwam als snel te boek te staan als de investeringsverplichting.

Minister Van Engelshoven van cultuur / foto Arenda Oomen

Niet iedereen die films en series vertoont zou volgens de minister tot investeringen moeten worden verplicht. Het zou gaan om bedrijven die jaarlijks een omzet maken van minimaal een miljoen euro. In het geval van bioscopen zou het niet alleen gaan om omzet verkregen uit kaartverkoop, maar wordt ook omzet uit reclame meegeteld.

Van Engelshoven wil wel onderscheid maken tussen bioscopen en videodiensten die afrekenen per film of serie (tvod) én omroepen en videodiensten met een abonnement zoals Netflix, Videoland en Disney+. De eerste groep, waaronder dus ook bioscoopondernemingen, zouden worden verplicht 3 procent van hun Nederlandse jaaromzet te investeren in films. De streamingdiensten zouden 6 procent van hun in ons land behaalde omzet moeten investeren in lokale producties.

Het is opvallend dat de minister de bioscopen zo duidelijk in haar plan meeneemt. De bioscoopsector heeft al afspraken met het ministerie van OCW over het bijdragen aan de productie van Nederlandse films. Die zijn vastgelegd in het btw-convenant en leiden tot afdrachten aan het Abraham Tuschinski Fonds (ATF). Het gevolg van de nieuwe wet is dat het btw-convenant en daarmee de huidige financiering van het ATF komen te vervallen.

Tot de partijen die de minister in de afgelopen consultatieronde hebben laten weten wat zij van het wetsvoorstel vinden behoorden onder meer de branchevereniging van bioscopen en filmtheaters, de NVBF, filmtheaters verenigd in het Nederlands Filmtheater Overleg (NFO), Filmdistributeurs Nederland (FDN) én de producentenclub NAPA.

Op de set van de Nederlandse documentaire Silence of the Tides / foto Windmill Film

De producenten zeggen in hun uitgebreide reactie onder meer het doel van de investeringsverplichting wel volledig te onderschrijven, maar geven ook aan bang te zijn dat de nieuwe maatregel bestaande regelingen, zoals het Abraham Tuschinski Fonds (ATF), kan verdringen. Daarnaast zijn ze bang dat er een gat in de financiering komt.

De filmtheaters aangesloten bij het NFO wijzen de minister er in hun brief onder andere op dat zij zich zorgen maken over de 'kwetsbare film' en attenderen haar op de gevolgen van de wet voor het SoCu Fonds waar ook de Filmkrant mee wordt gefinancierd. De distributeurs zeggen tegen de minister onder meer dat het verdwijnen van het ATF een enorm negatieve impact gaat hebben op de filmfinanciering in Nederland en ook consequenties heeft voor de rol die filmdistributeurs kunnen spelen.

De bioscoopexploitanten spreken in hun gezamenlijke reactie zelfs van 'onbehoorlijk bestuur' nu de minister zo snel na aanpassing van het btw-convenant in 2018 (waar een verhoging van de bijdrage van distributeurs en exploitanten van 50% in zat) zonder gedegen evaluatie over lijkt te willen gaan tot een investeringsverplichting. De NVBF vindt dat de minister volledig voorbijgaat aan de impact die de coronacrisis heeft op de huidige bioscoopmarkt.

De NVBF-reactie is hier terug te lezen, die van de andere drie genoemde partijen staat op de site overheid.nl.

In de komende periode gaan ambtenaren zich over de reacties van marktpartijen buigen. Het wetsvoorstel zal daarna na bespreking in de ministerraad doorgaan naar de Tweede Kamer voor verdere behandeling. Het is niet duidelijk wanneer dat zal zijn.

Gaat de investeringsverplichting voor volle bioscoopzalen zorgen? / foto pr