Vereniging van Filmhuizen opgericht

Ze worden vaak over het hoofd gezien, maar het zijn er vele: kleine filmhuizen in Nederland. Om beter voor hun belangen op te komen richtten ze afgelopen vrijdag in Deventer de Vereniging van Filmhuizen (VVF) op. Al achtenvijftig filmhuizen hebben zich aangesloten.

Ze worden vaak over het hoofd gezien, maar het zijn er vele: kleine filmhuizen in Nederland. Om beter voor hun belangen op te komen richtten ze afgelopen vrijdag in Deventer de Vereniging van Filmhuizen (VVF) op. Al achtenvijftig filmhuizen hebben zich aangesloten.

Initiatiefnemers Dick Smits en Hidde de Vries publiceerden in december een verkenning van de kleinschalige filmvertoning in Nederland. Ze vonden maar liefst 94 filmhuizen. 43% daarvan bestaat zelfs al langer dan tien jaar. Ze zitten vaak buiten de Randstad, delen doorgaans een pand met een cultuurcentrum of andere instelling, vertonen soms alleen van Blu-ray of dvd en lang niet altijd dagelijks. In de statistieken worden ze genegeerd; Smits en De Vries stellen in hun studie dat daardoor de Nederlandse bezoekcijfers waarschijnlijk 100.000 hoger liggen dan tot nu toe werd aangenomen.

In Deventer waren ze wel zichtbaar. Voorafgaand aan de oprichtingsvergadering was er een openbare bijeenkomst in de theaterzaal van de culturele uitgaansplek MIMIK. Ongeveer negentig mensen luisterden naar sociaal geograaf Floor Milikowski en Roy de Witte, gedeputeerde van de provincie Overijssel, die vertelden over het belang van kleine filmhuizen voor de sociale en culturele infrastructuur van veel gemeentes in, bijvoorbeeld, Gelderland, Noord-Brabant en Overijssel. Willem Jaap Zwart (Concordia Film | Theater | Beeldende Kunst, Enschede) en Bart Schurink (De Reggehof, Goor) gaven interessante praktijkvoorbeelden.

De oprichting van een nieuwe vereniging voor filmhuizen is een feit / Foto Shutterstock - Nicoleta Ionescu

Dat door tijdnood de presentaties van Anke van Diejen (Picl), Frans van der Groen (Medialoc) en oprichter Dick Smits zélf een beetje in de verdrukking kwamen, bewijst in zekere zin het nut van de nieuwe vereniging: er is heel veel uit te wisselen en van elkaar te leren.

‘Je richt nooit iets op omdat het nou zo geweldig gaat,’ vertelt Dick Smits in de pauze aan Holland Film Nieuws. ‘Een aantal problemen speelt al jaren. De slechte zichtbaarheid van de kleine vertoners. Het gebrek aan kennis bij branchevereniging NVBF. Veel kleine filmhuizen mogen daar ook geen lid van worden, omdat ze niet voldoen aan de technische eisen. Maar het zijn állemaal filmhuizen. Ze doen precies wat de filmhuizen die inmiddels groot geworden zijn, vijftig jaar geleden deden. De oprichting kreeg een duwtje door de prijsstijgingen van Filmservice, maar er was een optelsom van redenen. Neem de coronamaatregelen. Die steunmaatregelen waren in eerste instantie voor de NFO-theaters, de (middel)grote gesubsidieerde filmtheaters. De rest viel daarbuiten. Hoe kan dat? Waarom? Als er in Amsterdam een filmtheater dreigt om te vallen staat heel Amsterdam op z’n kop. Maar daar zijn twintig filmtheaters en bioscopen. Als er in Oldenzaal een theater omvalt, is er helemaal niks!’

Wat denkt de VVF straks te kunnen betekenen voor die kleine lokale filmhuizen? ‘Twee dingen,’ legt Smits uit. ‘We kunnen elkaar in de eerste plaats helpen met advies. Er is heel veel kennis, verspreid over vele mensen. Als er iets is, kijk je samen naar praktische oplossingen. Ten tweede: zichtbaarheid. Zichtbaarheid heb je nodig, zodat je mee mag doen. Voor de nieuwe digitaliseringsslag van de Rijksoverheid, bijvoorbeeld, liggen miljoenen op tafel. Als een groot deel van de vertoners al bij voorbaat afvalt, niet gezien wordt, niet mee mag doen, dan vind ik dat een slechte zaak. Er moet op z’n minst naar ons worden geluisterd.’

In het eerste jaar gaat de VVF zich ook bezighouden met de beschikbaarheid van de films. ‘Zorgen dat je continuïteit kunt garanderen in je vertoning, liefst ook wat actueler kunt zijn. Dat heeft deels te maken met techniek, deels met het geld dat daarvoor beschikbaar is, maar ook met de bereidwilligheid om rechten te regelen. Die dingen moeten samenkomen. Voor de grote spelers lukt dat altijd wel, maar voor de kleintjes is dat vaak problematischer. Hoe gaan we dat verbeteren? Wat moeten we daarvoor doen? Ik ga een nieuw onderzoek starten, zodat we ons verhaal ook beter kunnen onderbouwen.’

Achtenvijftig filmhuizen hebben zich nu bij de VVF aangesloten. ‘In januari hoopte ik nog op vijftig aan het einde van het jaar, dus dat is heel mooi. Veertig procent daarvan is óók lid van de NVBF. Dat betekent dat zij meerwaarde zien in een tweede vereniging die zich inzet voor de kleinschalige filmhuizen. Lid zijn van de NVBF is goed. Dat betekent dat je in het lage btw-tarief valt, je hebt toegang tot dat distributienetwerk, allemaal prima. Wat mij betreft genereren wij vooral kennis en aandacht op ons specifieke deelgebied. Het is never nooit niet tegen elkaar. Het is samen. We willen hetzelfde: mooie films vertonen.’

Tijdens het besloten deel van de middag werd de eerste ledenvergadering gehouden. De statuten en het huishoudelijk reglement werden goedgekeurd. Het eerste VVF-bestuur bestaat uit Dick Smits (voorzitter), Hidde de Vries (secretaris) en Paul Dekkers (Cinema Dongen, penningmeester). In het eerste jaar betalen de leden nog geen contributie.

Meer informatie over de vereniging is te verkrijgen via: www.verenigingvanfilmhuizen.nl

Dit PRO-artikel word je volledig gratis aangeboden ter gelegenheid van de lancering van de nieuwe website van HFN. Anders had het achter de betaalmuur gestaan. Neem een abonnement en je hoeft voortaan niks te missen.