Uslu wil AV-sector een confronterende spiegel voorhouden

De culturele en creatieve sector in Nederland is niet in gelijke mate toegankelijk voor iedereen die er in wil werken. Er zijn nog flinke stappen te maken op het vlak van diversiteit en inclusiviteit. Dat is de conclusie van een onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van staatssecretaris Uslu van Media en Cultuur.

De culturele en creatieve sector in Nederland is niet in gelijke mate toegankelijk voor iedereen die er in wil werken. Er zijn nog flinke stappen te maken op het vlak van diversiteit en inclusiviteit. Dat is de conclusie van een onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van staatssecretaris Uslu van Media en Cultuur.

Het onderzoek was een direct gevolg van de Black Lives Matter-protesten van 2020. En de gesprekken die vervolgens werden gevoerd tussen het ministerie van OCW, het Nederlands Filmfonds en de Dutch Academy for Film als vertegenwoordigers van de audiovisuele sector.

Door DSP Group werd in opdracht van de staatssecretaris de afgelopen periode onderzoek gedaan. Voorop stond de vraag hoe het is gesteld representatie en inclusie in de Nederlandse AV-sector. Er werden enquêtes afgenomen onder 694 professionals en interviews gehouden met mensen werkzaam in de sector. Ook vonden er twee zogenoemde duidingssessies met makers plaats. Tot slot werden er 100 Nederlandse producties uit de periode 2018-2020 beoordeeld en gecodeerd op diversiteit en vertelperspectief.

Je kunt niet zijn wat je niet kunt zien / Foto Le Minh op Pexels.com

Uit het rapport getiteld Je kunt niet zijn wat je niet kunt zien blijkt dat de etnische diversiteit in de producties in grote lijnen wel representatief is voor de etnische diversiteit van de Nederlandse samenleving. Maar er blijken ook grote verschillen tussen de verschillende groepen te zijn.

Zo blijkt bijvoorbeeld dat makers van Aziatische, Marokkaanse en Turkse herkomst minder vertegenwoordigd zijn dan je op basis van hun aanwezigheid in de Nederlandse samenleving zou verwachten. Makers van Surinaamse, Antilliaanse en Indonesische herkomst daarentegen zijn relatief meer aanwezig. 

Een ander aspect is bijvoorbeeld dat makers van kleur ondervertegenwoordigd zijn in leidinggevende functies in de AV-sector. En ook dat ze minder vaak werk hebben dan witte makers. 

Wat betreft de inhoud van producties blijkt onder meer dat het witte vertelperspectief is oververtegenwoordigd. Zeker als dit wordt afgezet tegen de etnische diversiteit van de Nederlandse samenleving. De onderzoekers noemen heel duidelijk het voorbeeld dat verhalen over vrouwelijke personages van kleur van boven de 40 jaar die niet gaan over ‘het van kleur zijn’, nagenoeg afwezig zijn.

Staatssecretaris Uslu / Foto Martijn Beekman 

In haar begeleidende brief aan de Tweede Kamer geeft staatssecretaris Uslu aan dat zij wil dat het rapport dient als een 'spiegel voor de sector'. Ook stelt ze dat makers en andere professionals zich ten volle moeten kunnen ontwikkelen. Uslu: 'Uit dit onderzoek blijkt dat dit nog niet voor iedereen in dezelfde mate het geval is, en dat is ontoelaatbaar. Ik roep de sector daarom op om met de uitkomsten van het onderzoek aan de slag te gaan.'

Het Filmfonds reageerde snel op het rapport. Interim-bestuurder Sandra den Hamer noemde de conclusies van het rapport 'confronterend'. In een reactie zegt ze: 'Het laat zien hoeveel we hier nog te doen hebben. Niet alleen als Filmfonds, maar ook als film- en AV-sector zelf, zowel voor als achter de camera.'

Het volledig rapport is hier te downloaden.