Slecht bioscoopjaar door opeengestapelde coronamaatregelen

Dichte bioscopen en dramatische bezoekcijfers, maar ook een breder filmaanbod, vervagende grenzen tussen bioscopen en filmtheaters, veranderende windows en een nieuwe NVBF-voorzitter die de regering actief wil adviseren in plaats van alleen maar te reageren. Het coronavirus heeft veel teweeggebracht in de filmbranche.

Het jaar 2021 zou het jaar worden van beginnend herstel en we zouden verlost zijn van corona. Dat is toch anders gelopen, zei Hajo Binsbergen dinsdag in Koninklijk Theater Tuschinski droogjes tijdens de perspresentatie van de jaarlijkse cijfers van de Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF) en Filmdistributeurs Nederland (FDN)

FDN-bestuurslid Binsbergen, tevens directeur Warner Bros. Pictures in Nederland, merkte op dat het met 14,3 miljoen bezoekers een slecht bioscoopjaar was, en hij kon ook uitleggen waarom. In de eerste vijf maanden van 2021 gold de lockdown waardoor tot week 22 de bioscopen en filmtheaters dicht bleven.

Ook daarna golden er echter diverse beperkende coronamaatregelen die een domper zette op het bezoekersaantal, zoals een maximaal aantal personen in de zaal en de anderhalvemeterafstandsregel. In het najaar werd het coronatoegangsbewijs ingevoerd, wat vooral van invloed was op het bioscoopbezoek van jongeren die nog in beperkte hoeveelheden waren gevaccineerd.

De sluiting na 17.00 uur kwam vooral voor bioscopen en filmtheaters hard aan, omdat de meeste mensen toch in de avond van een film willen genieten. De zwaarste klap kwam aan het einde van het jaar toen vlak voor de kerstvakantie alles weer dicht moest in een volledige lockdown.

De maatregelen stapelden zich op en af. De meest gunstige periode was tussen 26 juni en 24 september, toen alleen de anderhalvemeterregel van kracht was. Die zorgde er voor dat er slechts een kwart minder bezoekers naar de bioscoop gingen dan in het ‘normale’ jaar 2019.

Vervaging

De James Bondfilm No Time to Die versloeg als bestbezochte film in 2021 alle concurrentie met ruime cijfers, mede door het feit dat die film ook in veel filmtheaters draaide. Vicevoorzitter van de NVBF Ron Sterk, tevens directeur van Vue Nederland, merkte op dat er meer vervaging is ontstaan tussen de bioscoop en het filmtheater. The Father, de nummer één in de filmtheaters, heeft het als arthousetitel ook prima gedaan in de commerciële bioscopen.

Deze ontwikkeling was al begonnen voor de coronapandemie, maar dat geldt niet voor een andere ontwikkeling die Sterk waarnam, namelijk op het gebied van windows. Dat zie je volgens hem niet terug in de cijfers, maar hij zag dat gedurende het jaar er op verschillende niveaus nieuwe afspraken werden gemaakt tussen distributeurs en exploitanten.

Breder filmaanbod

Positief keek Binsbergen naar het aanbod. Hij merkte op dat er weliswaar minder films in première gingen in 2021, iets meer dan driehonderd, maar dat het filmaanbod wel veel breder is geweest dan een jaar eerder. Met name de internationale studio’s hebben veel meer product uitgebracht dat door de wereldwijde productiestop van 2020 op de plank was blijven liggen en dat zal ook in 2022 zijn weerslag hebben met uitgestelde titels als Avatar 2.

Voor Nederlandse producties wordt het echter wel een uitdagend jaar, veronderstelde Binsbergen die een filmblik wierp op het komend jaar. Het wordt volgens hem lastig om ze te financieren, ook omdat de distributeurs die investeren in Nederlandse films het zelf ook moeilijk hebben.

Maar om al die nieuwe content te zien, moeten de bioscopen wel open. Er zal onzekerheid blijven door het overheidsbeleid, denkt Binsbergen. Het steekt dat in Nederland de bioscopen dicht zijn terwijl mensen in de ons omringende landen gewoon naar de film kunnen.

Souffleren

De kersverse voorzitter van de NVBF, acteur en oud-politicus Boris van der Ham, ziet zijn taak dan ook voor zich liggen die ervoor moet zorgen dat bioscopen niet weer in een langdurige lockdown terechtkomen. Hij wil in het publieke debat de discussie aangaan, maar vooral achter de schermen gaan lobbyen. Noodzakelijk is bewindspersonen en vooral de ambtenaren achter de schermen te laten zien hoe het werkt. Beelden van bedompte theaters en bioscopen waarop te zien is hoe iedereen op elkaar zit, is niet meer van deze tijd. Dankzij de goede ventilatie kun je volgens Van der Ham aantonen dat een avondje naar de film de veiligste plek is om uit te gaan.

Mocht er toch weer een nieuwe golf aankomen in het najaar van 2022, dan is Van der Ham voornemens een meer actievere rol te gaan spelen in de ontwikkeling en het doorspreken van de scenario’s. Hij wil als NVBF vooraan staan in de discussie om ervoor te zorgen dat de vereniging zelf souffleert aan de regering wat ze zouden kunnen gaan doen, in plaats van dat de branche alleen maar reageert op wat er door de politiek wordt besloten.

 De volledige perspresentatie is hier nog te bekijken.