Saamhorige filmbranche wil weer veilig aan de slag

Het coronavirus waart nog steeds rond, maar de Nederlandse filmindustrie staat na twee maanden noodgedwongen rust te popelen om weer te beginnen. Om iedereen op en rond de set gezond te houden in een anderhalvemetersamenleving, lanceerde de Dutch Academy For Film (DAFF) een Toolkit met bijbehorende app met praktische tips. ‘De saamhorigheid in de Nederlandse filmbranche is groot.’

Het coronavirus waart nog steeds rond, maar de Nederlandse filmindustrie staat na twee maanden noodgedwongen rust te popelen om weer te beginnen. Om iedereen op en rond de set gezond te houden in een anderhalvemetersamenleving, lanceerde de Dutch Academy For Film (DAFF) een Toolkit met bijbehorende app met praktische tips. ‘De saamhorigheid in de Nederlandse filmbranche is groot.’

Sinds Mark Rutte op advies van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) op 15 maart het land min of meer op slot gooide in de strijd tegen de verspreiding van Covid-19, zijn heel wat filmproducties noodgedwongen gestopt of uitgesteld. Inmiddels zijn twee en een halve maand verstreken en mogen per 1 juni acteurs weer minder dan anderhalve meter van elkaar acteren. Onder strikte voorwaarden en er mogen vooralsnog geen zoen- of vechtscènes worden opgenomen. Maar hoe vermijd je risico’s als make-upartiest? Hoe spelt je als geluidsman veilig een zendertje op? Voor die vragen heeft DAFF een Toolkit ontwikkeld, met een bijbehorende app met de naam Toolkit AV NL, met daarin tips en suggesties afkomstig uit de praktijk.

Guido van Gennep, director of photography voor onder meer Oorlogswinter, Tonio en Mees Kees is als bestuurslid van DAFF een van de drijvende krachten achter de Toolkit. ‘Ik zou de afgelopen twee maanden Bon Bini Holland 3 hebben gedraaid in Nederland, maar ook op Curaçao en in New York. Maar reizen kon niet meer, het script was geschreven vóór de coronacrisis en zat vol met vechten en zoenen. Ik had dus tijd over en ben daardoor vol in dit project gedoken om zo snel mogelijk de filmindustrie weer op te starten.’

Screenshots Toolkit AV Nl app / beeld DAFF

Handvaten voor de werkvloer

Op 18 mei presenteerde de audiovisuele sector een protocol waarin werd aangegeven hoe er weer gewerkt kan worden. ‘Het protocol is simpel en helder en bedoeld voor de hele av-sector, dus ook voor televisieprogramma’s en talkshows’, zegt Van Gennep. ‘Wij willen met de Toolkit handvaten bieden voor de werkvloer bij het maken van speelfilms, series documentaires en commercials. We hebben informatie van alle vakverenigingen gekregen en alle risicofactoren los besproken met de departementen.’

Het protocol verdeelt de risicosituaties in low, medium en high, mede afhankelijk waar en met wie je werkt: thuis, op kantoor, in de studio en binnen of buiten op locatie. Voor de meeste functies is een werkvorm te vinden waardoor het risico laag is en dicht contact met elkaar te vermijden is: reis apart, label apparatuur zodat die niet van hand op hand gaat. De acteurs vormen echter een groter risico. Niet alleen omdat die volgens het script dichter dan anderhalve meter van elkaar moeten komen, maar ook omdat ze gekapt en opgemaakt moeten worden en van een zendertje moeten worden voorzien.

De Toolkit doet make-upartiesten dan ook de suggestie om acteurs uit te leggen hoe ze zelf een (basis)make-up aan kunnen brengen. En geluidsmensen krijgen tips mee hoe ze veilig een zendertje aan kunnen brengen met een plexiglas scherm en handschoenen, en het gebruik van desinfecterende handgel voor ‘priegelwerk’. De app voegt eraan toe dat ‘tot nu toe is gebleken dat het te veel tijd kost en te weinig resultaat oplevert als een acteur zichzelf zendert’.

Guido van Gennep (links) en Floor Onrust / beeld pr

Uitdagingen op de set

Van Gennep was positief verrast hoe meegaand zijn collega’s in het vak waren toen hij ze benaderde voor tips. ‘De positieve energie die loskwam vind ik enorm gaaf. Iedereen wil zich inzetten om zo snel mogelijk tot een oplossing te komen. De saamhorigheid is groot, dat is fantastisch.’

‘Dat is te gek’, zegt Floor Onrust, producent van Family Affair Films en bestuurslid van DAFF. Ook zij zag dat er tussen vakverenigingen en disciplines snel geschakeld werd. ‘Dat is een positief punt van deze hele coronacrisis: de verbroedering. Ook onder producenten onderling, die hebben toch verschillende dna’s. Ik maak filmhuisfilms en er zijn producenten die dikke knallers maken. Nu hebben we dezelfde belangen.’

Onrust ziet wel wat uitdagingen als de machine weer op gang komt. ‘Op een normale set dendert iedereen door elkaar heen. Flop, flop, iedereen doet zijn werk en schuifelt langs elkaar. Nu moet veel achter elkaar gebeuren in plaats van tegelijkertijd. Dat betekent meer tijd dus meer draaidagen dus meer geld. En dat is een probleem.’

‘Normaliter kunnen we één auto gebruiken om drie mensen te vervoeren,’ zegt Onrust, ‘maar dat mag niet meer. Normaal knallen mensen in drie kwartier langs de catering, nu moet dat in shifts.’

Er zijn aanzienlijke aanpassingen nodig achter de schermen, erkent ook Van Gennep. ‘Alle apparatuur moet schoon zijn: de lampen, de camera’s. Dat is allemaal mogelijk, maar het gaat veel langzamer. Je hebt meer ruimte nodig, je hebt meer draaitijd nodig. Maar het is zeker mogelijk om met de huidige regels een film te maken. Filmmakers staan bekend om hun creativiteit en oplossingsgerichtheid.’

De filmbranche wil weer snel en veilig aan de slag / beeld Pixabay Dimitri Houtteman

Wie gaat dat betalen?

Nu acteurs weer onder voorwaarden aan de slag kunnen, kan producer Floor Onrust een van haar twee producties weer aanslingeren die mede is gefinancierd door enkele Publieke Omroepen. Ze is enthousiast, maar kijkt met een schuin oog naar haar budget. ‘Producties worden zo’n vijfentwintig procent duurder en wie gaat dat betalen? Het Filmfonds is behulpzaam, die hebben een pot gereserveerd waarvoor je een aanvraag kunt indienen. Bij De Publieke Omroep is het nog minder concreet.’

Het wordt ook moelijker om nieuwe projecten te verzekeren, zegt Onrust. ‘Maatschappijen zeggen dat ze corona en toekomstige pandemieën ten alle tijden uit zullen sluiten. Niemand van ons kan dat risico lopen met langlopende projecten als speelfilms en series.’

‘We zijn al zo lang gewend om onder moeilijke omstandigheden te werken in hoog tempo met beperkte budgetten,’ vervolgt Onrust, ‘ook dit gaat ons lukken. Maar daar hebben we wel financiële steun bij nodig. Anders vallen er echt mensen om en kijken we in 2021 een jaar lang naar herhalingen.’

De QR-code waarmee de app snel en gemakkelijk kan worden gedownload / beeld DAFF