Pulpcinema uit jaren 70 centraal in Alle remmen los!

Een boek van de hand van de Belgische regisseur en presentator Jan Verheyen, in Nederland bekend van De nacht van de wansmaak, kan niet anders dan over de rafelranden van de cinema gaan. In Alle remmen los! grasduint Verheyen vrolijk door tirolersekskluchten, vrouwengevangenisfilms en de wereld van sadiconazista's, zombies en kannibalen. Kortom, allerlei onderwerpen die heden ten dage zwaar onder vuur liggen in de bioscoop.

Een boek van de hand van de Belgische regisseur en presentator Jan Verheyen, in Nederland bekend van De nacht van de wansmaak, kan niet anders dan over de rafelranden van de cinema gaan. In Alle remmen los! grasduint Verheyen vrolijk door tirolersekskluchten, vrouwengevangenisfilms en de wereld van sadiconazista's, zombies en kannibalen. Kortom, allerlei onderwerpen die heden ten dage zwaar onder vuur liggen in de bioscoop.

‘Er zijn veel en dikke boeken geschreven over de Jean-Luc Godards en Wim Wendersen van deze wereld, maar niemand heeft zich eerder gebogen over de wonderlijke, 'foute' films van de jaren 70, het enige decennium waarin cinema écht vrij was, ongebonden, zeg maar: losgeslagen. Ik heb die periode als tiener mogen meemaken, en het is mijn missie om de pulpcinema uit die jaren te proberen (her)waarderen, of toch minstens in zijn context te plaatsen.’ Aan het woord is  Jan Verheyen (57), regisseur en presentator van beroep, en in Nederland vooral bekend van De nacht van de wansmaak, een cult filmevenement dat hij als Max Rockatansky samen met Mr. Horror (Jan Doense) presenteerde. In België is hij tevens bekend van de tv-programma's Film Night Special en Cult Night.

In Alle remmen los! passeren ruim 800 titels uit de jaren 70 de revue, een tijdsbestek waarin volgens Verheyen genres zijn gecreëerd die alleen in die periode hebben bestaan. Een daarvan was het genre van de vrouwengevangenisfilm. ‘Die waren louter een excuus om zo veel mogelijk vrouwen in hun blootje onder de douche te zetten, met daar nog wat lesbische seks bovenop. Een ander genre was de sadiconazista: seks en sadisme tegen de achtergrond van de concentratiekampen. Je trok anno 1975 dus je beste kleren aan voor een filmpje in de cinema op zaterdagavond waarbij vrouwen werden verkracht door nazi’s, waarna je gezellig nog een glaasje ging drinken. Kijk, dat fascineert mij mateloos’, zo lichtte Verheyen in de Belgische krant Het Nieuwsblad zijn keuze voor dit type films toe.

Als voorbeeld geeft Verheyen Ilsa: She Wolf of the SS (1975), een Canadese sexploitationfilm, waarin meisjes worden opgeleid om dienst te doen in Duitse veldbordelen, terwijl de nymfomane kampcommandant Ilsa zich vermaakt met de dwangarbeiders. ‘Onvoorstelbaar dat dergelijke vrouwonvriendelijke films zijn gedraaid in dezelfde periode dat de Dolle Mina’s op de barricaden klommen voor vrouwenrechten.’ Beim Jodeln juckt die Lederhose is een echte tirolerseksfilm. Volgens Verheyen een typisch Eurpees filmfenomeen en een genre dat nergens anders ter wereld voorkomt.

Niet alleen Verheyen komt aan het woord in Alle remmen los!. Ook andere bekende namen uit de filmwereld vertellen over hun voorliefde voor 70-ies wansmaak, zoals regisseur Martin Koolhoven, conceptual artist Richard Raaphorst en Nico Bruinsma, oprichter van de inmiddels ter ziele gegane Cultvideotheek in Amsterdam.  

Alle remmen los! – Jan Verheyen – Uitgeverij Houtekiet – 416 pagina’s – adviesprijs: 35 euro – verschijningsdatum: 22 oktober 2020

Dyanne Thorne, eerder dit jaar overleden, in Ilsa: She Wolf of the SS / Foto: Aeteas Filmproduktions  / Kolmio Media