Peter van Bueren (1942-2020): gevreesd en gerespecteerd

In een tijd dat filmmakers nog met angst en beven krantenrecensies tegemoet zagen, was hij misschien wel de meest gevreesde criticus: Peter van Bueren. De ‘kapelaan’ van de Volkskrant is op 78-jarige leeftijd overleden.

In Amsterdam is op 78-jarige leeftijd dagbladjournalist Peter van Bueren overleden. Decennialang was hij als filmcriticus van de Volkskrant een gezaghebbende stem in de Nederlandse filmwereld. Zijn scherpe kritieken brachten hem regelmatig in aanvaring met bekende regisseurs als Fons Rademakers, Jos Stelling, Bert Haanstra en Paul Verhoeven. Tekenend voor zijn autoriteit was het feit dat die ruzies nooit lang duurden: daarvoor was er te veel respect voor Van Buerens kennis van zaken en eerlijkheid.

Peter van Bueren startte in 1974 met zijn wekelijkse filmbesprekingen voor de Volkskrant. Hij beschouwde het zijn missie om internationaal belangwekkende talenten uit de anonimiteit te halen. Met Hollywoodfilms had hij weinig op, maar op festivals als Cannes, Pusan, Rotterdam en Thessaloniki was hij kind aan huis. Hij schreef vaak als eerste over talenten die zouden uitgroeien tot wereldberoemde regisseurs: Zhang Yimou, Kim Ki-duk, Jim Jarmusch en Krzysztof Kieslowski. 

Tegen journalist Jos van der Burg zei hij ooit: ‘Door naar films te kijken kun je zien wat er links en rechts in de wereld wordt gedacht. Ik zie liever een technisch half gelukte film met een interessante visie op de maatschappij dan een technisch geslaagde, maar inhoudelijk nietszeggende film.’

Van Bueren was in 1982 een van de oprichters van de Kring van Nederlandse Filmjournalisten. Ook stond hij aan de basis van het Filmjaarboek. In 2002 ging hij met vervroegd pensioen, maar bleef als adviseur en talentspotter actief voor meerdere filmfestivals. Bij zijn afscheid schreef Theo van Gogh: ‘Ik heb 'm vaak beledigd, 'kapelaan' genoemd en uitgelachen, maar nu puntje bij paaltje komt geloof ik dat 't tijd wordt toe te geven dat een Volkskrant zonder besprekingen van de kapelaan over de belangrijkste nieuwe films, een armere Volkskrant is.'

Op de bres voor internationaal talent: Peter van Bueren/ Foto: Bob Bronshoff, KNF