Nieuw DAFF-bestuur wil rijker filmlandschap

Vorige week kondigde de Amerikaanse Academy een belangrijke koerswijziging aan voor de nominaties voor Beste Film, het moet allemaal diverser. Ook de Dutch Academy For Film (DAFF), die onder andere de nominaties en winnaars van de Gouden Kalveren kiest, denkt na over die kwestie, vertellen de kersverse DAFF-bestuursleden Florian Legters en Shamira Raphaëla. ‘Door een rijker filmlandschap te creëren kunnen we groeien als industrie.’

De Dutch Academy For Film werd in 2013 opgericht met als doel de Nederlandse film op zowel eigen als Europees grondgebied te bevorderen. De Academy vertegenwoordigt makers uit alle filmdisciplines en heeft ruim 400 leden, allemaal mensen die voor of achter de camera hun filmsporen hebben verdiend.

Voor het uitreiken van de jaarlijkse filmprijzen werkt de DAFF samen met het Nederlands Film Festival. Net als bij de belangrijkste buitenlandse filmprijzen, de Oscars, Bafta’s en Césars, kiezen de filmprofessionals zelf de winnaars van de Gouden Kalveren.

Zoals alle belangrijke organisatis heeft de DAFF ook een bestuur. Omdat de afzwaaiende bestuursleden allemaal tegelijk zijn aangetreden bij de oprichting in 2013 eindigt hun termijn ook gelijktijdig. Dus werden er vorige week nieuwe bestuursleden gekozen, onder wie Florian Legters (production designer voor onder andere Mijn bijzonder rare week met Tess, Het leven volgens Nino, Wat is dan liefde) voor de sectie Production Design en Shamira Raphaëla (Gouden Kalf voor de korte docu De waarheid over mijn vader) voor Documentaire.

Shamira Raphaëla en Florian Legters / foto's pr via DAFF

De DAFF is opgericht om het academy-systeem op te starten en de Gouden Kalveren een andere weg in te laten slaan. Wat zijn vanuit jouw discipline belangrijke criteria bij het bepalen van de nominaties en winnaars van de Gouden Kalveren?

Legters: ‘Bij het stemmen op de beste Production Design kijk ik waar de vormgeving als één geheel, als een complete arena sterk, consequent en verbeeldend is ontworpen, doordacht en uitgevoerd. Waar de decors, de kleding, de make-up, de rekwisieten, maar ook het licht in een ogenschijnlijk onbedachte, natuurlijke vorm samenkomen. Waardoor je zonder vragen wordt meegezogen in het universum van de film.’

Raphaëla: ‘Iedere stemmer hanteert in wezen zijn eigen criteria, de keuzes zijn tot op bepaalde hoogte gebaseerd op vakmanschap, maar de waarde die men toekent aan de verschillende aspecten is per individu verschillend. Voor mij luidt de basis: is de vertelling pakkend, wat is de vertelstructuur; hoe is het verhaal opgebouwd, zijn de hoofdpersonen goed uitgewerkt? Persoonlijk kijk ik uit naar gewaagdere films, waarin makers gedurfde keuzes maken. Er komen gelukkig steeds meer cross-overvormen. Dat moeten we stimuleren en nomineren. Er zijn al meer dan genoeg veilige films.’

Costume Design is een nieuw toegevoegde categorie bij de Gouden Kalveren-competitie tijdens het NFF dit jaar. Waarom is deze discipline belangrijk en heeft het zo lang geduurd voordat ‘ie werd opgenomen?

Legters: ‘Costume Design mag niet ontbreken in de lijst met Kalveren omdat het een bepalend, essentieel onderdeel is van de vertelling. Kleren maken de man. Het goede jasje, het juiste horloge of de perfecte bril zijn van elementair belang, voor de acteur, maar ook voor het publiek. Dat het zo lang heeft geduurd is de discrepantie van het systeem. Enerzijds is er de ambitie om de Nederlandse film via het NFF beter zichtbaar te maken bij het publiek, anderzijds is het Gouden Kalf een vakprijs vanuit een Academy-systeem. Uit angst dat de avond te lang wordt, is er vanuit het festival de wens het aantal kalveren beperkt te houden.’

De DAFF zoekt nog steeds naar een ideale stem-vorm. Wat viel je op bij de nominaties van dit jaar?

Raphaëla: ‘In de categorie Documentaire zag ik niet al mijn favoriete keuzes terug in de longlist. Blijkbaar hadden mijn mede-stemmers een andere smaak. Ik hoor van meer vakgenoten dat zij het stemsysteem (nog) niet optimaal vinden functioneren, in die zin dat de longlist en nominaties niet altijd eer doen aan het minder mainstream makerschap. Nu ik in het bestuur zit hoop ik hier dieper in te duiken en met mogelijke oplossingen te komen, zoals bijvoorbeeld het aantal stemgerechtigde leden in onze categorie uitbreiden.’

Wat zie jij als kersvers bestuurslid met de DAFF gebeuren: is het mogelijk om de totale verbinding tussen productie, distributie en exploitatie tot stand te brengen?

Legters: ‘Ik zie hoe de DAFF groeit. Ik zie hoe hard er is gewerkt en wordt gewerkt om te zorgen dat we door zowel de filmmakers (in de breedste zin van het woord) als de beleidsbepalers gezien worden als het instituut dat unaniem onze sector vertegenwoordigt.’

Raphaëla: ‘Ik zou binnen de vereniging graag meer inhoudelijke aandacht aan documentaires willen besteden. Meer discussie, meer reuring, zou goed zijn om levendige gesprekken onder vakgenoten te voeren. Overall proberen we de overlegstructuren in de sector te verbeteren, onder meer door twee keer per jaar met alle vakverenigingen om de tafel te gaan zitten om actuele en voor de sector relevante ontwikkelingen te bespreken.’

Vorige week maakte de Amerikaanse Academy nieuwe richtlijnen bekend voor de categorie Beste Film. Die richtlijnen moeten ervoor zorgen dat er meer diversiteit in de producties is terug te zien. Heeft dat binnen de DAFF nu ook prioriteit?

Legters: ‘Binnen de DAFF staat inclusiviteit zeker hoog op de agenda. We zijn ons ervan bewust dat dit geen over-nightverandering zal zijn en gaan proberen het gebrek aan diversiteit met workshops, lezingen en gesprekken zo breed mogelijk onder de aandacht te brengen.’

Raphaëla: ‘Diversiteit staat zeker op de radar van de DAFF: hoe kunnen we bijdragen aan een filmwereld waarin ruimte is voor iedereen? Dat kan door bijvoorbeeld inclusieve storytelling; een meer caleidoscopisch spectrum aan verschillende stemmen in een filmlandschap dat nu nog vrij monotoon is, the white male gaze domineert nog steeds. Deze mag zeker ook bestaan, maar dan in combinatie met een breder palet aan perspectieven, zodat we een rijker filmlandschap creëren en hierdoor groeien als industrie. Daarbij gaat diversiteit niet alleen over afkomst, maar ook over sociale klasse en gender-identiteit. DAFF werkt dit jaar bijvoorbeeld samen met KLEUR, een organisatie (mede geïnitieerd door DAFF-bestuursleden Ashar Medina en Bobby Boermans) die zich inspant om de filmwereld diverser en inclusiever te krijgen.’

Dit zijn de nieuwe bestuursleden van de DAFF die met ingang van 8 september 2020 zijn aangetreden: Jacob Derwig (Acteren), Tünde Vollenbroek (Animatie), Shamira Raphaëla (Documentaire), Christine Houbiers (Muziek, montage, geluid), Florian Legters (Production Design) en Ashar Medina (Scenario).

De nominaties voor de Gouden Kalveren worden op 28 september bekendgemaakt. De uitreiking vindt plaats tijdens het Grolsch Gouden Kalveren Gala op vrijdag 2 oktober.

Beeld homepage door Lê Minh via Pexels