Nederlands product prominent op IDFA

Over twee weken gaat het IDFA van start, ’s werelds grootste podium voor documentaires. Interessant voor Nederland is de vraag of daar een productie van eigen bodem tussen zit die met succes de sprong naar de filmhuizen weet te maken. De kinderen van juf Kiet, Down to Earth en Het doet zo zeer bewezen recentelijk dat, mits goed gepositioneerd, documentaires graag gezien worden. Dit jaar is een van de kanshebbers een film die zowaar gemaakt werd door een filmtheaterdirecteur.

Om documentaires van eigen bodem te vieren heeft IDFA een aparte Competition for Dutch Documentary, waarvan de winnaar de Beeld en Geluid Award mee naar huis mag nemen. Onder de vijftien kanshebbers is een debuterend filmmaker die we toch vooral als exploitant kennen. Alex de Ronde is directeur van Het Ketelhuis, maar het is geen geheim dat hij zich al jaren inzet voor de dove medemens. Dat heeft nu tot een film geleid: Doof kind.

Als vader van een dove zoon viel het De Ronde een kwart eeuw geleden al op dat er feitelijk geen behoorlijke films over de aandoening van zijn kind waren. ‘Zeker op televisie wordt altijd de handicap benadrukt en hoe je die kan opheffen, bijvoorbeeld door chirurgische ingrepen. Maar zo verhandicap je de dovengemeenschap.’

Vijf jaar geleden hakte De Ronde de knoop door en begon te filmen. Eerst met een gewone camera in huiselijke kring, daarna met meer professioneel materiaal, onder meer tijdens de studie van zoon Tobias (28) aan de enige dovenuniversiteit ter wereld, Gallaudet University in Washington D.C. Hij vond de interviews met zijn kind niet ongemakkelijk, wel bijzonder. ‘Het is een tijdelijke intensivering van je privéleven.’

Hoewel Tobias centraal staat, behandelt de film ook de keuze die alle dove mensen vroeg of laat moeten maken. ‘Je hebt twee soorten doven. De ene groep probeert zoveel mogelijk te integreren in de horende samenleving. De andere zegt: het belangrijkste voor mij is gebarentaal en ik zorg dat ik die omgeving voor mij creëer. Dat was de keuze waar mijn zoon als klein jongetje al voor stond. Tobias heeft een briljante oplossing gevonden om die kloof te overbruggen: hij is docent Nederlandse Gebarentaal geworden.’

De IDFA-selectie is een welkome bekroning van een lang proces. Het was producent Pieter van Huystee die Alex de Ronde ervan overtuigde dat er meer in zat dan alleen een home movie. ‘Pieter bewaakt het feit dat je moet maken wat je wilt en niet aan anderen moet denken. Dat heb ik goddank ook gedaan, en daar is iets uitgekomen wat mensen best aardig vinden.’ Eerst zegde NCRV uitzending toe, daarna kwam het Filmfonds over de brug. Cinemien zal Doof kind in maart in de bioscoop uitbrengen.

Wat denkt hij als directeur van een goedlopend filmtheater over de kansen van zijn eigen film? ‘Hoe ouder je wordt, hoe minder zeker je het weet. Dat geldt voor zowel fictie als voor documentaire. Maar objectief gezegd is het wel een exotisch onderwerp, mensen weten hier bijna niets vanaf.’ Positieve reacties, de IDFA-selectie: De Ronde wordt er bijna verlegen van. ‘Het zijn allemaal kadootjes, want ik ben helemaal geen filmmaker. Ik ben filmtheaterdirecteur.’  

De Competition for Dutch Documentary bevat naast bekende namen als Ramon Gieling (Fatum) en Jaap van Hoewijk (Piet is Gone) ook de eerste lange docu van cameravrouw Maasja Ooms (Alicia) en een ode aan de Polaroid van producent Willem Baptist, Instant Dreams. Cinema Delicatessen brengt The Last Fight in de bioscopen, over het afscheidsgevecht van mixed-martial arts kampioen Marloes Coenen. Het IDFA gaat op 15 november in Carré van start met de openingsfilm Amal over een Egyptische tiener in de jaren na de Arabische lente.

Het Nederlandse aanbod in de IDFA-hoofdcompetitie beperkt zich tot twee titels: The Long Season van eerdere winnaar Leonard Retel Helmrich, die al onderdak heeft bij distributeur Mokum. Retel Helmrich filmde hiervoor in een Libanees vluchtelingenkamp. Door een hartaanval kon de regisseur zijn film niet afmaken, wat producent Pieter van Huystee en cameravrouw Ramia Suleiman voor hem deden. Ook Jessica Gorters portret van de Stalin-cultus in Rusland, The Red Soul, wordt door Mokum Film gedistribueerd voor de filmhuizen.

Via het IDFA naar de Nederlandse bioscopen: Doof kind / Cinemien