Lage btw-tarief ligt onder vuur

Het kabinet onderzoekt of het verlaagde btw-tarief van 9% dat onder meer geldt voor schouwburgen, boeken, musea en bioscopen kan worden geschrapt. Het maakt momenteel een inventarisatie van verschillende opties en de gevolgen. En zegt voor Prinsjesdag een besluit genomen te willen hebben. Kunsten '92 en de Taskforce Culturele en Creatieve Sector luiden de alarmbel.

Het kabinet onderzoekt of het verlaagde btw-tarief van 9% dat onder meer geldt voor schouwburgen, boeken, musea en bioscopen kan worden geschrapt. Het maakt momenteel een inventarisatie van verschillende opties en de gevolgen. En zegt voor Prinsjesdag een besluit genomen te willen hebben. Kunsten '92 en de Taskforce Culturele en Creatieve Sector luiden de alarmbel.

In de Miljoenennota van 2022 liet de regering al weten te zullen kijken naar de verschillende belastingconstructies en fiscale regelingen. Het kabinet wil de regelingen die niet efficiënt en effectief zijn aanpakken.

Ook het lage btw-tarief van 9% van de cultuursector en dus ook dat van bioscopen en filmtheaters ligt als gevolg daarvan onder het vergrootglas, zo blijkt uit de Voorjaarsnota van het kabinet.

Wat betekent het onderzoek van het kabinet nu weer voor bioscopen? / Foto The Movies in Amsterdam

Begin april verscheen er al een evaluatie van het verlaagde btw-tarief in algemene zin. In dat rapport, dat werd opgesteld in opdracht van het Ministerie van Financiën en uitgevoerd door onderzoeksbureau dialogic, komt naast de cultuursector ook het lage btw-tarief voor arbeidsintensieve diensten zoals schilders, kappers en schoenmakers en voor hotels en campings aan bod.

In die evaluatie is onder meer te lezen dat ondersteuning van de filmsector en de bioscopen en filmtheaters met een laag btw-tarief absoluut doeltreffend te noemen valt. Maar er wordt ook vastgesteld dat 'het verlaagde btw-tarief [in het algemeen] waarschijnlijk geen doelmatig instrument is om de consumptie van bemoeigoederen te vergroten'.

Over musea wordt hetzelfde gezegd, al is men minder uitgesproken over de doeltreffendheid van het lage btw-tarief. Over podiumkunsten wordt geen uitspraak gedaan over de doelmatigheid omdat er te weinig data beschikbaar zijn. 

In een reactie zegt Kunsten '92, dat de cultuursector vertegenwoordigt, dat het kabinet 'selectief shopt uit het rapport'. Ook de timing verrast de organisatie.

In een persverklaring zegt de belangenorganisatie: 'Voor de cultuursector hangen wijzigingen in het btw-tarief ook samen met het denken over een toekomstig cultuurnotastelsel, de herziening van de arbeidsmarkt, invoering van fair practice en de duurzaamheidsopgave. Het ad hoc aanpassen van het lage btw-tarief als Haagse kaasschaaf-bezuinigingsoptie past hier niet in.'

Ook de Taskforce Culturele en Creatieve Sector laat bij monde van Doreen Boonekamp van zich horen. 'Verhoging van het btw-tarief zet de maatschappelijke en economische belangen van de sector onder druk. De toegankelijkheid van cultuur moet groter worden, niet kleiner. Dat is ook een doelstelling van het kabinet', aldus Boonekamp, die lid is van de regiegroep van de Taskforce. 

'Als toegangsprijzen moeten stijgen om de kosten te dekken heeft dat een averechts effect’, vervolgt zij. 'Bovendien werkt een btw-verhoging op bioscoopkaartjes door in de hele waardeketen en zijn er net nieuwe afspraken gemaakt voor een hogere afdracht door bioscopen en filmtheaters in het Abraham Tuschinski Fonds ten behoeve van de financiering van nieuwe Nederlandse bioscoopfilms. De impact zou kortom enorm zijn.'

De vereniging van bioscopen en filmtheaters (NVBF) en die van de filmdistributeurs (FDN) zijn beide aangesloten bij de Taskforce. Zij scharen zich achter de reactie van Boonekamp.

'De impact zou kortom enorm zijn', aldus Doreen Boonekamp / Foto Pathé Haarlem

De filmsector kent sinds 1996 een verlaagd btw-tarief. In ruil daarvoor zijn bioscopen en filmtheaters en filmdistributeurs de productie van Nederlandse films gaan helpen financieren. Dat gebeurt via het Abraham Tuschinski Fonds (ATF). De afspraken zijn vastgelegd in meerdere convenanten.

Het meest recente convenant is dat van de zomer van 2022. Daarin is bepaald dat per betaald bioscoopkaartje een afdracht plaatsvindt 'voor het bevorderen van de productie van de Nederlandse film, Nederlandse publieksfilms in het bijzonder, en het bioscoopbezoek in Nederland'. Momenteel gaat het om 15,5 eurocent per betaald bioscoopkaartje.

In het convenant is tevens vastgelegd dat de afspraken komen te vervallen als het btw-tarief weer omhooggaat. Het bestaan van het ATF was een van de argumenten om bioscopen niet onder de investeringsverplichting te laten vallen. Maar die wet is ook nog altijd niet door het parlement.

Het evaluatierapport is hier te downloaden.