Koning Willem-Alexander luistert naar verhalen uit film- en bioscoopsector

In wat een bijzondere bijeenkomst genoemd mag worden heeft koning Willem-Alexander gistermiddag een uitgebreid online gesprek gevoerd met in totaal negen vertegenwoordigers uit de Nederlandse film- en bioscoopsector. De koning, die te kennen gaf uit te kijken naar het moment dat ook hij met zijn gezin weer naar de film kan, wilde graag horen van mensen uit de sector hoe het hen momenteel vergaat.

In wat een bijzondere bijeenkomst genoemd mag worden heeft koning Willem-Alexander gistermiddag een uitgebreid online gesprek gevoerd met in totaal negen vertegenwoordigers uit de Nederlandse film- en bioscoopsector. De koning, die te kennen gaf uit te kijken naar het moment dat ook hij met zijn gezin weer naar de film kan, wilde graag horen van mensen uit de sector hoe het hen momenteel vergaat.

Koning Willem-Alexander / Foto RVD - Paul Tolenaar

Hoewel hij zich optimistisch toonde over de weerbaarheid van de bioscoopsector wond Pathé-directeur Jacques Hoendervangers er aan het begin van de digitale ontmoeting geen doekjes omheen: de laatste loodjes wegen echt het zwaarst. De bioscopen en filmtheaters kijken enorm uit naar het moment dat ze hun deuren na weken weer mogen openen. Het liefst zonder beperkende eisen. Want het maximale aantal bezoekers van 30 in combinatie met een verbod op het verkopen van eten en drinken doet de theaters echt de das om, zo bleek uit het verhaal dat de Pathé-directeur aan koning Willem-Alexander vertelde.

Volgens NVBF-directeur Gulian Nolthenius heeft de sector veel baat gehad bij de overheidsmaatregelen zoals de NOW- en TVL-regeling. Maar het heeft volgens hem niet kunnen voorkomen dat 750 à 1.000 mensen van de in totaal circa 4.500 werknemers in bioscopen en filmtheaters hun contracten beëindigd zagen.

De koning in het online gesprek met enkele bioscoopvertegenwoordigers / beeld NVBF

Extra hulp lijkt er in ieder geval te gaan komen voor de bioscopen van ondernemer Ad Weststrate. 'Het ziet er naar uit dat de gemeente en provincie subsidie voor ons gaan vrijmaken', aldus de Zeeuwse ondernemer vanuit zijn bioscoop in Vlissingen. 'Als dat gebeurt, dan redden we het nog wel tot de zomer.' Hoewel hij toegaf dat de sfeer er bij onafhankelijke exploitanten in Nederland momenteel niet beter op wordt, omschreef Weststrate Nederlandse exploitanten wel als 'taaie ondernemers die al heel veel hebben overleefd' en die ook hier wel weer doorheen zullen komen.

Volgens Pepijn Kuyper van filmtheater LantarenVenster in Rotterdam komt het optimisme in de sector omdat theaters het afgelopen jaar hebben gemerkt dat het publiek weer op de stoep staat zodra de deuren opengaan. 'Als theaters betekenen wij echt iets voor de mensen', aldus Kuyper. 'Mensen willen uitgaan, willen samen zijn. En ze willen zich mooie verhalen uit de wereld laten voorschotelen.' Volgens de directeur van het Rotterdamse filmtheater hebben de filmvertoners zich de afgelopen maanden van hun beste kant laten zien door oplossingsgericht te denken. 'We moeten als sector zien die creativiteit vast te houden', bepleitte Kuyper.

De slag om de Schelde / foto September Film, Levitate Film

De koning zou in december eigenlijk de speciale première bijwonen van De slag om de Schelde in Vlissingen, ware het niet dat corona roet in het eten gooide. Het was om die reden dat hij tijdens de sessie interesse toonde in de film die volgens distributeur Pim Hermeling van September Film expres in die maand gepland stond. ' We wilden uitgaan op het moment dat bioscopen ruimte hadden omdat allerlei Amerikaanse films waren uitgesteld. Tijdens de gesprekken met bioscopen en het Filmfonds merkten wij een enorme saamhorigheid, een bereidheid om water bij de wijn te doen om er samen toch een succes van te maken.'

Hermeling toonde zich echter ook een realist: '2020 was vooral voor de bioscopen een zwaar jaar; dat wordt 2021 voor de distributeurs.' Volgens hem heeft dat alles te maken met het grote aantal uitgestelde films die nog een bioscooprelease gaan krijgen. Het gaat om films die allemaal hun plek en publiek moeten veroveren om uit de kosten te komen.

Daarom greep de distributeur de kans aan om de rol van de distributeur in de keten weer eens even helder te krijgen: Hermeling: 'Er wordt gesproken over nieuwe geldstromen die naar de productie van Nederlandse film moeten gaan. Ik denk dat de distributeurs met de helicopterview die zij hebben een veel grotere rol in dat proces kunnen spelen dan nu staat ingepland.'

Producenten, bij wie de Nederlandse films vandaan moeten gaan komen, zijn er op korte termijn vooral bij gebaat dat er gedraaid kan worden, zo legde Anna Pedroli van de branchevereniging NAPA uit aan de koning. 'Zolang er gedraaid kan worden, kan er geld worden verdiend, ook door alle zzp'ers die bij het maken van films betrokken zijn. Als dat niet kan, gaat de boel kapot.' Pedroli legde uit dat het Filmfonds er met extra geld aan heeft bijgedragen dat de boel weer in beweging kon komen. Maar net zo belangrijk was het productieprotocol waar de sector al heel vroeg in de crisis aan heeft gewerkt om het veilig werken om een filmset mogelijk te maken.

Gouden Kalf-winnaar Buladó / Foto Gusto

Een van de makers die de opnamen net had afgerond voordat de boel op slot ging, was regisseur Eché Janga, maker van de winnaar van het Gouden Kalf, Buladó, tevens de film die Nederland dit jaar vertegenwoordigt bij de Academy Awards. Janga moest de film nog wel monteren, maar kon dat naar eigen zeggen gelukkig in alle rust doen.

Zijn boodschap aan de koning was vooral dat hij hoopte dat kleine films en de films van nieuwe makers uit alle hoeken van het koninkrijk die verhalen te vertellen hebben, straks niet in de verdrukking komen. Het was een oproep waar Filmfonds-directeur Bero Beyer zich van harte bij aansloot. Hij onderstreepte het belang van 'meerstemmigheid' bij de filmmakers en de steun voor films op het snijvlak van kunst en commercie.

Op de vraag van de koning aan Marian van der Haar, zakelijk directeur van het jarige IFFR (het Rotterdamse festival dat volgende week start, viert z'n 50e verjaardag) of filmfestivals door de coronacrisis definitief gaan veranderen, antwoordde zij dat inderdaad te verwachten. 'Festivals gaan doorontwikkelen', aldus Van der Haar. 'Al is het alleen al omdat de crisis de sector dwingt om al het gereis over de wereld in het kader van duurzaamheid ook echt eens anders te gaan bekijken.'

Het tweede deel van het gesprek is online beschikbaar gemaakt door het Filmfonds en hier terug te kijken.