Internationaal succes Burma Storybook slim voorbereid

De Nederlandse documentaire Burma Storybook trok 50.000 bezoekers in Myanmar. Hoe kregen de makers dat voor elkaar?

Het zijn cijfers waar de meeste documentairemakers slechts van kunnen dromen: 50.000 bezoekers. Toch wist de in Nederland geproduceerde docu Burma Storybook zo’n groot publiek te trekken, en nog wel in Myanmar zelf. Zodra de documentaire over de vervolgde dichter Maung Aung Pwint groen licht kreeg van de Birmese censor startten regisseurs Corinne van Egeraat en Petr Lom een uitgekiende campagne om de film overal in Myanmar vertoond te krijgen. Met onder meer gratis voorstellingen en een betaalbaar boek werd Burma Storybook breed onder de aandacht gebracht.

Schrijvers en dichters hadden het jarenlang zwaar in Myanmar. Onder de censuur waren zelfs woorden als ‘zonsopgang’, ‘rood’ en ‘ster’ verboden omdat ze zouden verwijzen naar de linkse oppositie. Niet vreemd dat dichter Maung Aung Pwint jaren in de gevangenis doorbracht. In Burma Storybook is te zien hoe in Myanmar poëzie de taal van het verzet is: zelfs vissers en boeren kunnen er verboden gedichten uit hun hoofd opzeggen. Nu de censuur de teugels heeft laten vieren is er ruimte om dissidenten aan het woord te laten. Dus ook ‘people’s poet’ Maung Aung Pwint. Door de vertoningen van Burma Storybook zo laagdrempelig mogelijk te houden, konden regisseurs Van Egeraat en Lom hun documentaire optimaal in de markt zetten.

Niet gek dat Daan Vermeulen van Burma-distributeur Cinema Delicatessen onder de indruk is van het succes. ‘Wat Corinne en Petr op dit moment realiseren met Burma Storybook is heel erg knap. Zij zijn twee zeer betrokken makers die al in een vroeg stadium heel erg nadenken over de uitbreng van hun film (en het gerelateerde boek en de tentoonstelling) – zowel in Nederland als Myanmar. Ze hebben een goed netwerk opgebouwd in Myanmar en hebben in onder meer parken, stadhuizen, bioscopen en culturele centra de film inmiddels vertoond. Een prestatie van formaat.’

Tegelijk met de film brachten de makers een fysiek Burma Storybook uit, een bundel met poëzie van zeventien vooraanstaande Birmese dichters plus fotografie van de Nederlandse Dana Lixenberg. Het boek wordt in een Birmese pocketversie verkocht in supermarkten en boekwinkels voor slechts anderhalve euro. De eerste editie van 1.000 exemplaren was razendsnel uitverkocht, deze week werd een tweede editie uitgebracht. En binnenkort opent een interactieve Burma Storybook-tentoonstelling in Yangon waarbij bezoekers met hun mobieltje poëziefilmpjes van de dichters kunnen afspelen.

Afgelopen weekend vond Burma Storybook zijn grootste publiek: 5.000 bezoekers van een gratis openluchtfestival zagen de film in het Yangon Mahabandoola Park. En er is meer Nederlands documentair succes te melden. Daan Vermeulen: ‘Er komt op dit moment een heel interessante generatie jonge makers aan die het niveau erg hoog houdt. De Nederlandse documentaires reizen – vaak na een wereldpremière op IDFA – de hele wereld over.’

Het is een observatie die Lisa Linde Nieveld deelt. Voor EYE International behartigt ze de belangen van Nederlandse documentaires in het buitenland. ‘Het klopt dat de Nederlandse creatieve documentaire van hoog niveau is. In de afgelopen zeven jaar heb ik dat niveau alleen maar zien stijgen. Dit is niet alleen te danken aan een generatie jonge makers maar ook aan een paar gevestigde namen, zoals Leonard Retel Helmrich, John Appel, Heddy Honigman, Coco Schrijber en Frank Scheffer. En ook is het aantal documentaires dat in Nederland geproduceerd wordt flink toegenomen, zowel lange als korte.’

Nieveld noemt als voorbeelden van Nederlandse documentaires die het goed doen in het buitenland Stranger in Paradise, Strike a Pose, De kinderen van Juf Kiet en Radio Kobani. Vermeulen noemt als recent succes onder meer het feit dat A Family Affair van Tom Fassaert momenteel op Netflix te zien is. Nieveld ziet als trend dat wereldwijd steeds meer docu’s de bioscoop halen. Het succes heeft wel een keerzijde. ‘Omdat wereldwijd het aantal docs toeneemt is het steeds lastiger om bijvoorbeeld voor een festival geselecteerd te worden. Maar dat geldt dus niet alleen voor Nederland.’ Eigenzinnige campagnes zoals die van Burma Storybook blijven dus van levensbelang.  

Dichter op de markt: 'people's poet' Maung Aung Pwint / Cinema Delicatessen