Harvard-professor Anita Elberse: 'Er zullen heel weinig winnaars zijn.’

In haar boek Blockbusters prikt de oorspronkelijk uit Nederland afkomstige Harvard-professor Anita Elberse de theorie van de Long Tail door. 'Omdat men de cijfers zag aan de aanbodkant, heeft iedereen het verhaal over de vraagkant ook maar voor lief genomen. De kritische vraag of mensen dat brede aanbod ook willen is niet gesteld’, aldus Elberse in een exclusief vraaggesprek met Holland Film Nieuws in het kader van het project De toekomst van cinema. De Nederlandse vertaling van het boek komt 10 juni 2014 uit.

De Long Tail theorie van voormalig hoofdredacteur van techmagazine Wire, Chris Anderson, stelt dat het internet ervoor zorgt dat content goedkoper en gemakkelijker te produceren wordt. 'Daardoor worden de grenzen om toe te treden tot de markt lager en zien we een veel groter aanbod. Amazon kan veel meer boeken aanbieden dan de boekwinkel om de hoek. Het is digitaal en daarmee is er veel meer plaats op de plank. Wat je krijgt is een markt met een heel lange staart. In plaats van 50.000 titels zijn er nu opeens miljoenen titels waar je uit kunt kiezen’, zo legt Elberse uit. Volgens Andersons theorie is er een verschuiving naar de tail. 'Daar zit volgens hem de content die mensen echt willen. Daar gaat de theorie de fout in. De kritische vraag of mensen dat brede aanbod ook willen is niet gesteld.

’De huidige ontwikkelingen hebben volgens Elberse juist tot gevolg 'dat de groep aan de kop een steeds groter aandeel opeist.’ Waar houdt dat op? ‘Ik geloof niet dat het ophoudt. Als dit een business was voor titaniumplaatjes die werden gemaakt in fabrieken, dan was het allang gestopt. Daar is geen business op te bouwen. Maar omdat iedereen graag beroemd wil worden en er een grote passie is om muziek of een film te maken, blijft dat aanbod komen. Maar er zullen heel weinig winnaars zijn.

’In het interview voorspelt Elberse dat de Hollywood studio’s de bioscoopwindow voorlopig niet zullen afschaffen. 'Ik zie het niet gebeuren in de komende vijf tot tien jaar. Het is een heel handig kanaal voor de studio’s. Ze hebben er helemaal geen belang bij om het te ondermijnen. Wel zouden ze de structuur een beetje willen veranderen. Je gaat op dat vlak echt nog wel wat experimenten zien.

’Een verkorte versie van het interview is te lezen in de komende editie van Holland Film Nieuws die 12 juni verschijnt. De uitgebreide versie is te verkrijgen via een abonnement op De toekomst van cinema.

Dat project laat deskundigen uit de (inter)nationale filmsector én met personen daarbuiten vanuit hun werkveld een blik werpen op de trends en ontwikkelingen waar bioscopen en filmtheaters mee te maken hebben of krijgen. Personen die nog aan bod komen zijn onder meer Ennèl van Eeden die bij PricewaterhouseCoopers leiding geeft aan de Entertainment & Media Group, Hans Mommaas, professor vrijetijdwetenschappen aan de Universiteit van Tilburg, independent film producer Ted Hope en Dave Monk van de European Digital Cinema Forum (EDCF). Kijk hier voor meer informatie en voor een overzicht van de personen die al zijn geïnterviewd.

Anita Elberse, foto Tanja van Rooden