Filmproductie in Europa flink toegenomen

Een onderzoek naar tien jaar filmproductie in Europa levert een positief beeld op. Het aantal geproduceerde films en documentaires is fors toegenomen, waarbij coproducties een groter bereik hebben dan puur nationale producties. In totaal werden er in de 36 landen van Europa tussen 2010 en 2016 zo’n 18.000 films gemaakt.

De filmproductie in Europa zit nog steeds in de lift. Dat is althans de conclusie van een groot onderzoek uitgevoerd door de European Audiovisual Observatory. Uit een deze week gepubliceerd rapport blijkt dat de afgelopen tien jaar filmproductie in de 36 verschillende Europese landen met 47 procent is toegenomen. Als je dat uitsplitst in speelfilms en documentaires is die toename respectievelijk 33 procent en 50 procent. De grootste groei werd gesignaleerd in landen uit het voormalig Oostblok. Slechts in vijf landen liep de productie terug.

Je mag dus stellen dat het filmbedrijf in Europa een groeiende bedrijfstak is waar steeds meer mensen werk in vinden. Wel zijn de onderlinge verschillen heel groot. De vijf grootste filmproducerende landen (Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Spanje, Italië) zijn verantwoordelijk voor meer dan de helft van alle producties. Nederland staat in die lijst op een keurige negende plaats. Als je alleen naar speelfilms kijkt is de Nederlandse positie zelfs nog beter: plaats acht. Sinds 2010 is de filmproductie in EU-landen redelijk stabiel, en zit de groei vooral in niet EU-landen als Turkije, Rusland en Zwitserland.

Europa is een markt van internationale coproducties, leert het onderzoek. En met reden: coproducties trekken gemiddeld drie keer zoveel bezoekers als volledig nationale producties. Ze reizen ook goed: van alle in Europa geproduceerde speelfilms tussen 2010 en 2015 werd 39 procent vertoond in een land over de grens van de hoofdproducent. Frankrijk is kampioen coproducties: 566 in tien jaar, waarbij Frankrijk de hoofdfinancier is. Spanje en Duitsland komen in die periode elk boven de 400 titels uit.

Maar ook een relatief kleine filmindustrie als de Belgische kent zeer veel coproducties, zij het vaak in een minderheidsbelang vanwege de fiscale productievoordelen van het land. Alleen al met Franse coproducenten gingen Belgische makers in tien jaar tijd 260 keer in zee. België is ook Nederlands belangrijkste coproductiepartner, met ruim vijftig films in tien jaar tijd. Het aantal coproductiepartners liep in heel Europa iets op, en is gemiddeld 1,5 partner per film.

Echt verrassend is de conclusie niet dat coproducties meer toeschouwers trekken dan zuiver nationale producties. Ze zijn immers in meer landen te zien en omdat de budgetten hoger zijn, zijn ze vaak aantrekkelijker voor een groter publiek. Het gevolg is dat de helft van alle wereldwijd verkochte kaartjes voor Europese films voor coproducties zijn. Daarmee zijn de dagen van de beruchte Europudding waar publiek vaak met een boog omheen liep wel voorbij.

De EAO-cijfers laten ook zien dat we in Nederland liever naar eigen product kijken dan naar films uit andere Europese landen: ruim vier keer liever om precies te zijn. Dat komt dan vooral omdat de bezoekcijfers van nationale films geflatteerd worden door een klein aantal kaskrakers (Gooische vrouwen), en er hier zelden sprake is van Europese kaskrakers (Intouchables). Zelfs een pan-Europees gepromote film als Valerian and the City of a Thousand Planets was toch vooral een hit in thuisland Frankrijk.

Een zeker ‘wc eend-gehalte’ is dit onderzoek wel aan te wrijven. De European Audiovisual Observatory in Straatsburg is een orgaan dat werd opgericht door en onder toezicht staat van de Raad van Europa. Dat het Europees succes wil vieren lijkt duidelijk. Nergens in het rapport worden dan ook de verhoudingen gepubliceerd tussen verkochte kaartjes van Europese films en niet-Europese, lees Amerikaanse. 

Als Admiral werd Roel Reiné's Michiel de Ruyter aan het buitenland verkocht / roelreiné.com