Extra: Frans Westra neemt afscheid

Groningen krijgt een groot nieuw cultuurcentrum, maar Frans Westra gaat dat niet meer meemaken. Hij stopt met programmeren voordat Groninger Forum in 2019 opengaat, en vindt dat prima. Westra bepaalde veertig jaar lang het beleid van de artfilm in Groningen.In het nieuwe nummer van Holland Film Nieuws, dat vandaag verschijnt, kijkt hij uitgebreid terug op die tijd.

Groningen krijgt een groot nieuw cultuurcentrum, maar Frans Westra gaat dat niet meer meemaken. Hij stopt met programmeren voordat Groninger Forum in 2019 opengaat, en vindt dat prima. Westra bepaalde veertig jaar lang het beleid van de artfilm in Groningen.In het nieuwe nummer van Holland Film Nieuws, dat vandaag verschijnt, kijkt hij uitgebreid terug op die tijd.

Wegens ruimtegebrek konden sommige van Frans’ observaties niet meegenomen worden, wat ze niet minder interessant maakt. Hierbij de gedeeltes uit het interview die het blad niet hebben gehaald. ‘Laveren tussen artistiek en commercieel heb ik altijd prettig gevonden, al was het in het begin ook wel een uitdaging. Ik zou niet voor een filmtheater kunnen werken waar ze teveel subsidie hebben.’

Frans Westra vindt het niet erg dat als straks Groninger Forum opent, hij niet degene is die de eerste film zal hebben geprogrammeerd. Het is mooi geweest. ‘Het feit dat mijn vrouw gepensioneerd is had ook wel enige invloed op mijn beslissing te stoppen. Ik vind het niet erg, ben al vanaf 2002 bij dat proces [rond de nieuwbouw Groninger Forum, HFN] betrokken. Als het eindelijk opent is het 2019, het had toen al vijf keer open moeten gaan! Op een gegeven moment is de rek er bij jezelf wel een beetje uit. Ik heb zelf nog het filmhuis verbouwt tot Images, dat was een heel mooie bioscoop die moest wijken voor dit project. Zijn we terugverhuisd naar de oude Wolff-bioscoop het Hereplein, dat was hartstikke leuk.’

Na veertig jaar is Westra zeker wel een lokale bekendheid in zijn woonplaats? Hij schudt het hoofd. ‘Veel mensen in Groningen kennen mij totaal niet, ik heb altijd low profile gefunctioneerd. De directeur gemeentelijke dienst ruimtelijke ordening zei eens: ‘Frans, jij bent onbekend in Groningen, maar buiten Groningen wereldberoemd.’ In Groningen zit ik toch wel eenzaam: mijn dichtstbijzijnde collega’s zitten op 100 of meer kilometer afstand. Ik heb ook niet veel culturele contacten. Nooit gehad ook. Mensen zijn hier heel erg op zichzelf.’ Het valt hem op dat er sprake is van duidelijke regionale verschillen wat betreft filmsmaak. ‘In Groningen loopt een film uit Scandinavië of Duitsland veel beter dan in Maastricht. Daar doet een Bon Dieu het juist weer veel beter dan hier.’ 

Digitalisering heeft het programmeringwerk van de Nederlandse arthouses enorm veranderd. Er is veel meer keuze maar Frans denkt ook dat de kwaliteit van het aanbod teruggelopen is. ‘Er wordt teveel middelmaat uitgebracht: moet je dat allemaal vertonen? Dan draai ik liever echt goede films: BlackKklansman is een betere film dan de zoveelste middelmatige titel. Ik programmeer nog steeds liever films waarvan ik weet dat er geen hond komt kijken maar die ik belangrijk vind. Of waarvan ik weet dat een gespecialiseerd publiek ze niet zou willen missen.’ 

Ook de gunfactor speelt voor hem een rol. ‘Sommige distributeurs kopen films vaak omdat ze steeds weer Europese subsidie krijgen en dat opnieuw moeten investeren. Als zo’n distributeur qua marketing en uitbreng niets voor zijn product doet, waarom zou ik dan diens product draaien?’  

Ooit heeft Frans zitten uitrekenen hoeveel films hij gezien moet hebben, en kwam uit op dertienduizend titels. Inmiddels is de spons aardig vol. ‘Tot de tienduizend wist ik nog wie de makers waren en wie er in te zien zijn, maar steeds meer acteursnamen heb ik niet meer direct paraat. Ach, ik wist lang nog precies welke film ik waar gezien had, inclusief alle marktzaaltjes in Cannes. Sinds een jaar of vijf is die irrelevante informatie ook vervaagd. Ik heb daar vrede mee.’

Voor het complete interview zie # 145 van HFN Magazine.

Frans Westra. Foto Ilona van Genderen Stort.