Een mooi jaar voor Nederlandse bioscopen en filmtheaters

Bijna 32 miljoen bioscoopkaartjes werden er verkocht het afgelopen jaar. De Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF) en Filmdistributeurs Nederland (FDN) presenteerden vandaag de jaarcijfers. De bioscoopsector kan terugkijken op mooie resultaten. Met dank aan, onder veel meer, een pop en een wetenschapper. Barbie en Oppenheimer waren de onbetwiste klappers van 2023.

Bijna 32 miljoen bioscoopkaartjes werden er verkocht het afgelopen jaar. De Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF) en Filmdistributeurs Nederland (FDN) presenteerden vandaag de jaarcijfers. De bioscoopsector kan terugkijken op mooie resultaten. Met dank aan, onder veel meer, een pop en een wetenschapper. Barbie en Oppenheimer waren de onbetwiste klappers van 2023.

Sommige hypes zijn écht niet te voorspellen. Waarom de combinatie van het vrolijk- nostalgische popfeminisme van Greta Gerwig en het heftige atoombom-drama van Christopher Nolan elkaars bezoekersaantallen stimuleerden? Moeilijk te verklaren, maar cijfers liegen niet. Barbenheimer (of, nog nét iets mooier, Poppenheimer) was een waar fenomeen. 1,8 miljoen bezoeken voor Barbie in Nederland. 1,7 miljoen voor Oppenheimer. Op basis van de behaalde bioscoopomzet zijn de rollen omgedraaid.

De jaarcijfers werden toegelicht door NVBF-bestuurder Ron Sterk / foto: HFN

En 2023 begon al goed met Avatar: The Way of Water. Het succes van de spektakelfilm van James Cameron (1,3 miljoen bezoeken in 2022) werd begin 2023 voortgezet, waarna de teller op een totaal van 2,2 miljoen eindigde. Ook The Super Mario Bros. Movie trok een miljoenenpubliek (1,7 miljoen). In de filmtheaters belandden, naast Oppenheimer, de boekverfilming De acht bergen en Past Lives in de top drie.

Barbie, de nummer een film op basis van bioscoopbezoek / foto: Warner Bros.

Een goede sfeer dus, vandaag, tijdens de nieuwjaarreceptie van de NVBF en FDN in Koninklijk Theater Tuschinski in Amsterdam. Bioscoopexploitanten, filmdistributeurs, en producenten hieven het glas op het succes en op het nieuwe jaar. Ron Sterk, vicevoorzitter van de NVBF en CEO van Vue Nederland, gaf zoals inmiddels gebruikelijk een toelichting op de jaarcijfers.

Met bijna 32 miljoen verkochte bioscoopkaartjes en een omzet uit de kaartverkoop van 338 miljoen euro deed de branche het natuurlijk veel beter dan in de dramatisch slechte coronajaren. De omzet steeg met 31% ten opzichte van 2022. Gemiddeld gingen we in 2023 in Nederland 1,8 keer naar de bioscoop. Er werden ook meer films uitgebracht. 502 filmreleases in Nederland, tegen 468 in 2022 en 492 pre-corona. 145 daarvan waren afgelopen jaar uit de Verenigde Staten afkomstig. 77 films waren van Nederlands fabricaat.

Oppenheimer, de nummer een film op basis van bioscoopomzet / foto: Universal

Helemaal opgelucht ademhalen, kan de sector nog niet. Het totale bezoek in 2023 lag nog steeds 14% lager dan het gemiddelde van de jaren 2017-2019. Het bioscoopbezoek is zich overal in de wereld nog duidelijk aan het herstellen. Nederland doet het in vergelijking wel vrij goed, bleek onlangs uit een rapport van Gower Street Analytics. De jaarrecette in 2023 was hier zelfs 5% beter dan voor corona. Tussen 2017 en 2019 bedroeg de gemiddelde jaarrecette nog 323 miljoen euro. De gemiddelde ticketprijs lag in 2023 op 10,69 euro.

Bij de Nederlandse film deed zich iets opvallends voor. De Tatta's namen zowel de eerste als de tweede plek in in de top dertig van best bezochte films. De Tatta’s, die eind 2022 uitkwam, was een hit met bijna 700.000 bezoekers (waarvan een half miljoen bezoekers in 2023). Het vervolg - De Tatta’s 2 - mag inmiddels ook een succes worden genoemd. De film haalde in 2023 bijna 285.000 bezoekers. En kreeg tijdens de Nieuwjaarsreceptie zelfs de Platina Film uitgereikt voor het bereiken van de 400.000e bezoeker.

Andere Nederlandse films, De Bellinga’s: vakantie op stelten, Bon Bini: Bangkok Nights, Klem, All Inclusive en maar liefst twee Sinterklaasfilms trokken meer dan 200.000 bezoekers. De grote winnaar van de Gouden Kalveren, Sweet Dreams, werd in 2023 75.000 keer bezocht.

Uniek: De Tatta's op nummer een én nummer twee in 2023 / foto: Independent Films

De cijfers brachten wel opnieuw het kritische onderzoeksrapport in herinnering dat het Filmfonds in september uitbracht over de internationale positie van de Nederlandse speelfilm. Binnenlands zakte het marktaandeel van de Nederlandse film van 16% in 2022 naar 14% in 2023. De recette uit Nederlandse films steeg wel, met 12%.

Zoals ieder jaar werden tijdens de Nieuwjaarsborrel ook de Jan Nijland Zilveren Roos en het Zilveren Roosje uitgereikt en werd er met trailers alvast vooruit gekeken naar wat 2024 ons te bieden heeft. De afgelopen stakingen van Amerikaanse acteurs en scenarioschrijvers gaan ongetwijfeld gevolgen hebben voor de filmreleases in 2024. Dune: Part Two, Inside Out 2 en Joker: Folie à Deux staan er in elk geval aan te komen.

Welke hype staat ons nu te wachten? Binnenstebuitenjoker? Pixarspice? Iets met het getal twee? Terugkijken is altijd makkelijker dan voorspellen, maar er zijn redenen te over om je op het nieuwe filmjaar te verheugen.

Klik hier voor de volledige Top 20 films, Top 30 Nederlandse films en de Top 20 in de filmtheaters.