Coronavirus vraagt om aanpassing ventilatie en sanitair

De huidige maatregelen tegen het coronavirus focussen zich op het houden van afstand en het vermijden van contactvlakken. Er blijken echter nog twee manieren van verspreiding van het coronavirus te zijn, namelijk via ventilatiesystemen en sanitaire voorzieningen. Ter voorbereiding op heropening zouden bioscoopexploitanten hier extra voorzieningen moeten treffen.

De huidige maatregelen tegen het coronavirus focussen zich op het houden van afstand en het vermijden van contactvlakken. Er blijken echter nog twee manieren van verspreiding van het coronavirus te zijn, namelijk via ventilatiesystemen en sanitaire voorzieningen. Ter voorbereiding op heropening zouden bioscoopexploitanten hier extra voorzieningen moeten treffen.

Met de aangekondigde heropening van bioscopen en filmtheaters concentreren exploitanten zich momenteel op de vertaling van het NVBF-protocol naar hun specifieke situatie. Hierbij gaat het vooral over de gevolgen van de anderhalvemeter-maatschappij op de ‘customer journey’. Voor het herwinnen van het vertrouwen van de bezoeker is een veilige omgeving natuurlijk van cruciaal belang.

Het SARS-CoV-2 coronavirus kan echter ook via installaties worden verspreid, zelfs als die regelmatig professioneel worden onderhouden. Onlangs is namelijk de overdracht van het virus via de lucht aangetoond, hoewel tot nu toe alleen op fretten. Dit betekent dus een (beperkt) besmettingsgevaar via het luchtbehandelingsysteem, zoals onlangs ook het televisieprogramma Een Vandaag constateerde. De dosis waarbij mensen ziek worden is voor SARS-Co-V-2 echter nog niet vastgesteld. Daarnaast behoort besmetting via sanitaire voorzieningen ook tot de mogelijkheden.

Omdat voor beheersing van de huidige pandemie alle inspanningen nodig zijn, moeten beperkte risico’s niet worden uitgesloten. De besmettingsroute via de lucht moet in gebouwen bij de huidige voorzorgsmaatregelen worden betrokken. Daarbij gaat het vooral om een aantal relatief simpel te treffen praktische maatregelen voor het gebruik en beheer van het ventilatie- en klimaatsysteem, die zijn samengesteld door een internationaal team van deskundigen van Europese ventilatiebranche REHVA.

Meer ventileren
Voornaamste advies is om meer te ventileren dan voorheen. Dat zal helpen om ziektekiemen van besmette oppervlaktes uit het gebouw te verwijderen. Zorg hierbij voor zoveel mogelijk toevoer van buitenlucht. Geadviseerd wordt om mechanische ventilatiesystemen eerder aan en later uit te zetten dan anders. Continu ventileren is nog beter, maar ‘s nachts kan dit eventueel op een lagere stand. In toiletruimtes moet het ventilatiesysteem in ieder geval dag en nacht aan staan.

Kleine filmtheaters zonder (adequate) mechanische ventilatie zullen vaker de ramen of nooduitgangsdeuren open moeten zetten om voldoende luchtverversing te bereiken. Zet deze bijvoorbeeld een kwartier open voordat bezoekers of medewerkers de ruimte betreden. Hun gezondheid gaat in dat geval boven het gebrek aan thermisch comfort. 

Het tegengaan van verspreiding van het coronavirus vraagt om aanpassing ventilatie / beeld Pixabay

Recirculatie
Sommige gecentraliseerde luchtbehandelingskasten zijn uitgerust met recirculatie, waardoor een gedeelte van de afgezogen lucht, gemengd met buitenlucht terug het gebouw in wordt geblazen. Recirculatie wordt vooral gebruikt om minder verwarming of koeling te hoeven toepassen, aangezien de afgezogen lucht reeds de in het gebouw gewenste temperatuur heeft. Echter: op deze manier kunnen eventueel aanwezige virusdeeltjes in de luchtafvoerkanalen weer in het gebouw terechtkomen. Daarom wordt geadviseerd om centrale luchtcirculatie in deze pandemieperiode te vermijden, ook als dit problemen geeft voor de koel- of verwarmingscapaciteit. Zelfs wanneer deze systemen uitgerust zijn met afvoerluchtfilters is dit geen reden om de recirculatie open te houden, aangezien die filters normaliter virusdeeltjes niet effectief uitfilteren.

Decentrale systemen zoals ventilatorconvectoren, warmtegordijnen en airco’s maken ook gebruik van lokale luchtrecirculatie. Schakel deze systemen uit om het verspreiden van virusdeeltjes op kamer-, foyer- of zaalniveau te voorkomen, wanneer die ruimtes meer dan één gebruiker hebben. Als het niet mogelijk is om deze apparaten uit te schakelen, neem ze dan op in reinigingscampagnes, aangezien de apparaten virusdeeltjes kunnen verzamelen.

Sanitair
Schone toiletten in bioscopen zijn altijd al een pré zijn voor bezoekers, maar nu blijken ze van vitaal belang voor een goede heropening. Het feit dat toiletten en andere sanitaire installaties een bron van infecties kunnen zijn bleef namelijk tot nu toe vrijwel onderbelicht. Virussen blijken namelijk via toiletgebruik in het riool maar ook in de lucht van de toiletgroep te kunnen belanden. Ventilatie van toiletgroepen is daarom erg belangrijk, ook omdat bij onvoldoende ventilatie de lucht van toiletgroepen naar andere ruimtes kan lekken. Ramen in de toiletgroep dienen gesloten te zijn om de lucht uit toiletten af te kunnen zuigen door de afzuiginstallatie. Om deze reden dienen toegangsdeuren van toiletruimtes niet permanent open gezet te worden, ook al zijn dit contactvlakken in het pand die liever vermeden worden.

Extra aandacht voor toiletgroepen in bioscopen tijdens coronacrisis

In toiletruimtes kunnen dragers van het coronavirus de ruimte en zichzelf bij het doortrekken van een toilet besmetten, doordat er hiermee in het toilethokje een wervelwind gecreëerd wordt die via de ontlasting druppels en druppelresten kunnen verspreiden. Dit is niet het geval als doorgespoeld wordt met gesloten deksel. Daarom wordt geadviseerd om toiletten uit te rusten met deksels, bij voorkeur eentje die over de toiletbril en de bovenrand van de toiletpot heen valt. Toiletten met deksel dienen van een duidelijke spoelinstructie te worden voorzien die bezoekers hierop wijst - hoewel het wel discutabel is of bezoekers zich hieraan zullen houden. Toiletgroepen dienen vaker schoongemaakt te worden, niet alleen vóór openingstijd en niet alleen de contactpunten maar de complete toiletgroep.

Hoewel luchtbehandelingsystemen van zalen en foyer in bioscopen over het algemeen prima onderhouden worden, is de afzuiging van toiletgroepen niet altijd in het vizier van de verantwoordelijken. Het wordt daarom geadviseerd om vóór opening van de bioscoop of het filmtheater het afzuigdebiet van de toiletgroepen door de installateur te laten onderzoeken en indien mogelijk te vergroten.

Tenslotte kunnen droge vloerputten en sifons leiden tot een open verbinding met het rioleringssysteem, dat besmet kan zijn. Uitgedroogde vloerputten blijken vooral veel voor te komen als er meer gedweild wordt dan geschrobd. Het periodiek nagaan van alle vloerputten en sifons en vullen met wat water is daarom zinvol.

Met dank aan Laurens van Rooijen (Strukton Worksphere)

Bronnen: artikel op website vakblad warmtepompen en artikel op website Gawalo.