Column Thomas Fransman: Duitse humor

Recensenten waren mij voor en zelfs ‘s lands beste schrijver spoorde iedereen al aan om de film te gaan zien. Maar ik doe graag ook nog een duit in het zakje: ga naar Toni Erdmann.

Recensenten waren mij voor en zelfs ‘s lands beste schrijver spoorde iedereen al aan om de film te gaan zien. Maar ik doe graag ook nog een duit in het zakje: ga naar Toni Erdmann.

Mijn vader was leraar Duits en ik was van jongs af aan geïnteresseerd in taal, dus ik sprak al vroeg een leuk woordje Germaans. Daar kwam bij dat hij, los van Studio Sport, zelden naar Nederlandse zenders keek, maar des te meer naar Duitse. En ik keek gretig mee. Zo keken we samen elke zondagochtend naar Die Sendung mit der Maus (met het molletje), maar ook naar Krimi’s, Duitse films en nagesynchroniseerde westerns.

Dit, plus zes jaar middelbare school en talloze vakanties in Thüringen, zorgde ervoor dat ik bij Toni Erdmann de ondertiteling niet hoefde te lezen en mij kon focussen op het geweldige spel van vooral hoofdrolspeelster Sandra Hüller. Maar ook op tal van bijzondere, ontroerende scènes.

Daar komt nog bij dat Toni zelf dezelfde (flauwe) humor heeft als mijn vader, dus de film was een grote trip down memory lane. Maar niet alleen daarom heb ik er zo van genoten. Het is een zeldzaam goed geregisseerde film, waarbij de dunne lijn tussen flauw en over de top constant wordt opgezocht maar nooit wordt overschreden. Waarbij de kracht in scenario, acteerwerk en regie verborgen zit en er geen foefjes uit worden gehaald om je te laten lachen of huilen. En tegelijkertijd is er ook nog eens op subtiele wijze maatschappijkritiek door verweven.

Mocht het genre Duitse komedie je tegenstaan; laat dat je niet weerhouden. Ik zie het namelijk niet als een komedie, maar eerder als een uitstekende, kwalitatieve film die je verbaast, ontroert en soms laat lachen.

Er wordt getoond hoe een ouder-kindrelatie echt kan zijn, en niet dat plasticzoete formulewerk uit andere films. En wat blijkt, juist dit ontroert. Maar de grootste kracht: zelden gaf een film je zo de keuze om te lachen of huilen.

Ik moet nog aan mijn jaarlijst beginnen, maar Toni Erdmann zou wel eens heel hoog kunnen eindigen.