Branche kijkt terug op jaar dat ze liever vergeet

Ruim 90 dagen zonder omzet, een halvering van de bezoekcijfers en ondernemers bij wie het water tot aan de lippen staat: het jaaroverzicht van de NVBF en FDN klonk meer als het scenario van een rampenfilm. Toch zagen de sprekers ook lichtpuntjes.

De NVBF en de FDN presenteerden vandaag de jaarcijfers van 2020 en het contrast met een jaar geleden had niet groter kunnen zijn. Toen kon een bezoekersstijging van ruim 6 procent opgetekend worden, nu was dat een daling van 56 procent. Stond er op 7 januari nog een warme maaltijd klaar voor de aanwezigen in Tuschinski, dit jaar moest de branch het doen met ijskoude cijfers en een videolink. 

Die 56 procent valt nog mee wie de bezoekcijfers uit de VS (-80%) en China (-70%) ernaast legt, maar dat 2020 een annus horribilis was, lijkt duidelijk. Veel potentiële bioscoophits werden uitgesteld om wellicht later in 2021 voor een overaanbod te zorgen. Andere werden direct gestreamd en zullen de bioscopen geen recettes meer opleveren. De enorme schade die is ontstaan door het verbod op eten en drinken in de zalen kwam in eerste instantie niet eens aan bod.

De gebruikelijke vlotte montage van filmclips stond ditmaal in het teken van het afwenden van rampen, waarna een panel van sprekers het afgelopen jaar duidden. NVBF-voorzitter Winnie Sorgdrager noemde de pandemie een ernstige bedreiging. ‘Er zijn heel veel bioscoopeigenaren die het heel moeilijk hebben, en of ze het gaan redden is ook de vraag.’ Ze probeerde het verder vooral positief te houden. Ze vond dat de branche flexibel genoeg is om zich aan te kunnen passen aan de nieuwe uitdagingen als de groei van streamingdiensten, maar stelde wel vast dat bioscopen jaren nodig zullen hebben om te herstellen.

Pathé-directeur Jacques Hoendervangers gaf aan dat ook zijn bedrijf het stevig voor de kiezen heeft gehad. ‘De NOW-regeling heeft ons echt overeind gehouden.’ Positief vond hij dat er momenteel veel meer overleg plaatsvindt tussen de grote concerns. Hij pleitte verder voor meer maatwerk bij de maatregelen van de overheid, om een snellere versoepeling te kunnen bewerkstelligen. Dat publiek wel een kaartje maar vervolgens geen popcorn kon kopen, noemde hij ‘een weeffout’ in de maatregelen.

Warner Bros' managing director Hajo Binsbergen moest vaststellen dat het traditionele windows-beleid zoals dat al jaren gevoerd wordt door corona geen vanzelfsprekendheid meer is. Dit is een internationale ontwikkeling, ingezet door wereldwijd opererende  majors. ‘Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen business, bioscoopondernemers, maar ook distributeurs maken daarbij afwegingen. Dat internationale plaatje is afhankelijk van de verspreiding van het virus.’ 

Klaas de Jager van Independent Films had nog wel een positief punt. Het gat dat majors lieten vallen door grote films achter te houden is in de maanden dat de bioscopen weer open mochten goed ingevuld door de onafhankelijke distributeurs. Hierdoor konden sommige films, waaronder Nederlandse, beter presteren. ‘Er is door distributeurs tegen de stroom in geïnvesteerd, dat heeft voor heel veel films geresulteerd in mooie cijfers.’ Waar de majors 75 procent van hun publiek kwijtraakten, verloren de onafhankelijke distributeurs ‘slechts’ 23 procent.

Alle sprekers hielden de moed erin, en met No Time to Die, Dune, De slag om de Schelde, Zwaar verliefd 2 en Black Widow in het vooruitzicht, heeft 2021 de potentie van een bijzonder goed bioscoopjaar. Maar zekerheden, die kon nog niemand geven.

Zorgelijke gezichten: René Mioch ondervraagt Sorgdrager, Hoendervangers, De Jager en Binsbergen / Foto: Publicity Company