Banner Fantastische Filmlocaties

Bioscopen vrezen naast coronamaatregelen ook nieuwe mediawet

Achter de schermen

Jeroen Huijsdens

3-11-2020
Bioscopen vrezen naast coronamaatregelen ook nieuwe mediawet

Het is een spannende dag voor bioscopen en filmtheaters. Vanavond wordt duidelijk of de regering de theaters de komende periode echt wil sluiten om het aantal coronabesmettingen omlaag te krijgen. Ondertussen is er aan de horizon nog een andere bedreiging verschenen, claimen de bioscopen. Een bedreiging in de vorm van een investeringsverplichting.

Het is een spannende dag voor bioscopen en filmtheaters. Vanavond wordt duidelijk of de regering de theaters de komende periode echt wil sluiten om het aantal coronabesmettingen omlaag te krijgen. Ondertussen is er aan de horizon nog een andere bedreiging verschenen, claimen de bioscopen. Een bedreiging in de vorm van een investeringsverplichting.

Minister Van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) kondigde eind vorig jaar haar wet al aan waarmee zij bedrijven die films en series in Nederland aanbieden wil verplichten ook te investeren in Nederlandse films en series.

De nieuwe wet moet ervoor zorgen dat aanbieders van streaming diensten zoals Netflix, Amazon en Disney gaan meebetalen aan de productie van lokale films. Daarnaast vindt de minister dat bioscopen en filmtheaters ook onder de nieuwe wet moeten vallen en moeten meebetalen.

Van bioscopen en filmtheaters wordt een investering gevraagd van 3 procent van hun jaaromzet in Nederland, tenminste al ze op jaarbasis meer dan een miljoen euro omzet draaien. Omroepen en videodiensten die geld verdienen met een abonnement zoals Netflix en Videoland, moeten volgens het voorstel van de minister 6 procent bijdragen aan lokale films.

De branchevereniging van bioscopen en filmtheaters NVBF maakt in een persverklaring grote bezwaren tegen het voorstel. Volgens de NVBF staan de bioscopen 'met hun rug tegen de muur in deze ongekende crisistijd'. De vereniging vraagt zich dan ook af hoe de politiek nu kan verwachten dat een investeringsverplichting van drie procent op de omzet mogelijk is? Met name omdat niet duidelijk is hoe lang de crisis nog gaat duren.

Volgens de vereniging gaat de minister ook voorbij aan het feit dat bioscopen en filmtheaters via een afdracht aan het Abraham Tuschinski Fonds (ATF) al jarenlang meebetalen aan de productie van Nederlandse films. Dat fonds is een voortvloeisel van het btw-convenant van de bioscoopsector met het ministerie.

In 2018 werd afgesproken 'dat de bioscopen vijftig procent meer bijdragen aan de Nederlandse film. Twee jaar na ondertekening van het document schroeft de minister de financiële eisen verder op. Wij zeggen: het is genoeg. Meer kunnen wij niet afdragen', stelt de NVBF in een reactie op de plannen.

'Filmdistributeurs Nederland ziet graag dat de Nederlandse filmsector versterkt wordt, maar niet door de bioscopen onder de investeringsverplichting te brengen.' Dat laat directeur Anne de Jong van de branchevereniging van filmdistributeurs Holland Film Nieuws in reactie op het bericht van de NVBF weten.

De Jong: 'Bioscopen en filmdistributeurs dragen reeds bij aan de sector via het btw-convenant Film. De komende jaren zullen volledig in het teken staan van herstel in dit window waarbij we nog maar af moeten wachten hoe lang het nog duurt voordat het herstel ingezet kan worden.'

Hij voegt daar nog aan toe: 'Nederland heeft een prachtige infrastructuur als het gaat om bioscopen en filmtheaters. Laten we nu er vooral voor zorgen dat deze kan blijven voortbestaan zonder ze te belasten met een investeringsverplichting terwijl ze alle middelen nodig hebben om te kunnen voortbestaan. Opdat ze hun unieke sociale, culturele en economische rol kunnen blijven vervullen.'

De investeringsverplichting wordt opgenomen in de Mediawet. Het Commissariaat voor de Media zal toezicht houden op de uitvoering van de maatregel, waarbij getoetst wordt of de exploitanten aan het percentage en de voorwaarden van de investeringsverplichting hebben voldaan. Na vier jaar gaat de investeringsverplichting worden geëvalueerd.

Het wetsvoorstel van minister Van Engelshoven gaat nu een consultatieronde die tot 26 november aanstaande duurt. Marketpartijen en andere betrokkenen kunnen tot die datum hun reactie op het voorstel kenbaar maken.

Op hetzelfde moment dat de exploitantenvereniging in Nederland van zich laat horen, roert de Europese belangenvereniging UNIC ook de trom. De vereniging die filmvertoners in heel Europa vertegenwoordigt roept de Europese regeringen, de Europese Commissie én het Europese Parlement op de bioscoopsector niet in de kou te laten staan als gevolg van de coronacrisis. UNIC spreekt van 'de grootste uitdaging voor bioscopen in Europa in hun lange bestaan'.

Europa en de lidstaten moeten erkennen dat bioscopen een unieke sociale, culturele en economische rol spelen en dat de sector financiële steun verdient om te kunnen overleven, aldus UNIC.

Wat staat bioscopen nog meer te wachten? / foto creative commons

Holland Film Nieuws

Dertig jaar lang was Holland Film Nieuws het vakblad voor de Nederlandse film- en bioscoopsector. Wat in 1994 begon als een magazine dat zes keer per jaar verscheen, eindigde in 2024 als platform met een (digitaal) magazine, een tweewekelijkse nieuwsbrief en een website met dagelijks nieuws over de nationale en internationale bioscoopsector. De nieuwsberichten die sinds 2012 op de website van Holland Film Nieuws verschenen, zijn voorlopig op deze website ondergebracht.

Logo van de podcast Fantastische Filmlocaties over films en de plekken waar ze werken opgenomen

Fantastische Filmlocaties is een activiteit van Filmtaal, het contentbureau van Jeroen Huijsdens.