2020 zwaar jaar voor veerkrachtige bioscoopsector

Dat de Nederlandse bioscoopsector door de coronacrisis een heel zwaar jaar achter de rug heeft, moge duidelijk zijn. Maar door de bekendmaking van de jaarcijfers door de NVBF en FDN is nu duidelijk geworden hoe diep het dal in 2020 werkelijk was. Volgens de brancheverenigingen schijnt er gelukkig ook licht aan het einde van de tunnel.

Dat de Nederlandse bioscoopsector door de coronacrisis een heel zwaar jaar achter de rug heeft, moge duidelijk zijn. Maar door de bekendmaking van de jaarcijfers door de NVBF en FDN is nu duidelijk geworden hoe diep het dal in 2020 werkelijk was. Volgens de brancheverenigingen schijnt er gelukkig ook licht aan het einde van de tunnel.

Afgelopen jaar gingen er in ons land 16,8 miljoen mensen naar de bioscoop en het filmtheater. Samen leverden zij de bioscoopsector 151,5 miljoen euro omzet op aan kaartverkoop. Het betekende over het gehele jaar al met al een daling van 56% ten opzichte van 2019, zowel in bezoek als omzet. Dat blijkt uit de cijfers die de Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF) en Filmdistributeurs Nederland (FDN) vanochtend bekend maakten tijdens een speciale perspresentatie in Pathé Tuschinski in Amsterdam.

Het filmbezoek in 2020 vergeleken met 2019 / statistiek NVBF en NVB

Dat die cijfers nog enigszins meevielen was onder meer te danken aan een uitzonderlijk goede start van het jaar, een opleving rondom de release van Tenet en een betrekkelijk goede herfstperiode. In de eerste weken van 2020 lag het filmbezoek in Nederland ruim 9% boven dat van de eerste weken van het succesjaar 2019.

De langdurige sluiting van bioscopen en filmtheaters in 2020 deed de sector de das om. De bezoekcijfers vanaf de eerste lockdown - 15 maart - van het jaar tonen een daling van maar liefst 73,4%.

De theaters moesten in 2020 in totaal drie keer hun deuren sluiten. In het najaar kregen ze bovendien te maken met een verbod op het verkopen van eten en drinken, met een omzetdaling tot gevolg die in de bovenstaande cijfers nog niet eens is terug te vinden. Dat komt omdat de brancheverenigingen elk jaar traditiegetrouw alleen de bezoek- en omzetcijfers uit kaartverkoop bekend maken. Toch is er door de NVBF wel een schatting gemaakt die er op neer komt dat de sector in 2020 door minder kaartverkoop en omzetderving aan het buffet in totaal 300 miljoen euro omzet is misgelopen.

Wie het filmbezoek in 2020 in historisch perspectief plaatst ziet dat de Nederlandse bioscoopsector door de coronacrisis een enorme klap te verwerken heeft gekregen. Men moet terug naar 1996 om bezoekcijfers aan te treffen die ook op 16 miljoen bezoeken per jaar lagen. Maar dat was dan ook in een markt die er toen anders uitzag qua bioscopen en filmdistributie.

De historische ontwikkeling van het bioscoopbezoek in Nederland / statistiek NVBF en FDN

De goede start van 2020 leidde ertoe dat de films die het in die periode goed deden bovenaan het lijstje met best bezochte films prijken. 1917 was de best bezochte film van 2020 met in totaal 1.002.600 bezoekers. De Nederlandse film De beentjes van Sint-Hildegard bracht 711.864 bezoekers op de been en werd daarmee - na Tenet (met 720.185 bezoekers) die door Warner Bros. in de zomer werd uitgebracht - de op twee na best bezochte film van Nederland én de film van eigen bodem met de meeste bezoekers. De beentjes van Sint-Hildegard was daarnaast ook nog eens de best bezochte film in de filmtheaters afgelopen jaar.

1917 was de best bezochte film van 2020 / still WW Entertainment

Doordat met name de grote Amerikaanse films in 2020 door de crisis werden uitgesteld of helemaal niet meer in de bioscoop werden uitgebracht, ontstond er in de weken dat de bioscopen en filmtheaters wel open waren (maar grotendeels te kampen hadden met een maximum van slechts 30 bezoekers per voorstelling) ruimte voor Nederlandse films. Het aandeel van het bezoek aan Nederlandse films in 2020 kwam uit op 20,35% (op basis van omzet lag het op 17,48%), een toename van 9,5% ten opzichte van 2019.

De beentjes van Sint-Hildegard: de best bezochte Nederlandse film van 2020 / still September Film

Hoewel de impact van de coronacrisis op de bioscoopsector - ook op middellange termijn - niet onderschat mag worden en de daling van het filmbezoek niet eerder zo fors was, is het niet de eerste keer dat de sector met een enorme tegenslag te kampen heeft gehad. Ook de Spaanse griep van 1918 en de komst van media als de televisie, videorecorder en internet hadden grote gevolgen voor het bezoek aan bioscopen. In al die jaren bleek het 125 jaar oude medium cinema elke keer bijzonder veerkrachtig. Beide brancheverenigingen denken dan ook dat in 2021 de eerste tekenen van herstel te zien zullen zijn.

De sector verwacht veel van de films die in de loop van het jaar in de bioscoop te zien zullen zijn zoals de nieuwe James Bondfilm No Time to Die en films als De slag om de Schelde, Dune en de nieuwe film van Paul Verhoeven, Benedetta. Daarnaast heeft de sector geloof in de kracht van het samen kijken naar film in een andere omgeving dan thuis en gelooft men dat de investeringen die de afgelopen jaren zijn gedaan in nieuwe theaters, technieken, zitcomfort en service-elementen hun vruchten zullen afwerpen.

Het overzicht met de kerncijfers van 2020 is hier te downloaden. De lijsten met topfilms van 2002 is hier terug te vinden.